Doç. Dr. Hanifi Üçpunar – Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, Bursa
Ayak Bileği Kireçlenmesi Nedir?
Ayak bileği kireçlenmesi (ayak bileği osteoartriti), eklem kıkırdağının zamanla aşınması ve eklem yüzeylerinin bozulmasıyla ortaya çıkan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Kıkırdağın yapısının bozulması, eklem aralığının daralmasına ve kemiklerin birbirine sürtünmesine neden olur. Sonuç olarak, hastada ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğü görülür.
Ayak bileği eklemi, vücudun ağırlığını taşıdığı için oldukça karmaşık ve yük altında çalışan bir yapıdır. Bu nedenle kireçlenme, yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen bir durumdur.
Ayak Bileği Kireçlenmesinin Nedenleri
Ayak bileği kireçlenmesi genellikle yaşa bağlı gelişse de, birçok farklı neden bu süreci hızlandırabilir. En sık görülen nedenler şunlardır:
1. Travmatik Nedenler
-
Daha önce geçirilmiş ayak bileği kırıkları
-
Tekrarlayan burkulmalar veya bağ yaralanmaları
-
Spor travmaları
Travma sonrası gelişen kireçlenme, en sık görülen tiptir ve genellikle genç yaşlarda başlar.
2. Romatizmal Hastalıklar
-
Romatoid artrit
-
Gut hastalığı
-
Psöriyatik artrit
Bu hastalıklar eklem içi iltihaplanmaya neden olarak kıkırdak yıkımını hızlandırır.
3. Doğumsal veya Yapısal Bozukluklar
-
Düz tabanlık
-
Ayak bileği deformiteleri
-
Bacak uzunluk farkı
Bu durumlar eklem üzerine binen yük dengesini bozarak aşınmayı artırır.
4. Metabolik ve Dolaşım Bozuklukları
-
Şeker hastalığı (Diyabet)
-
Charcot eklemi (Şarko eklem): Sinir duyularının kaybolması sonucu eklemde kontrolsüz yüklenme olur ve hızlı kireçlenme gelişir.
Ayak Bileği Kireçlenmesinin Belirtileri
Kireçlenmenin başlangıç evresinde belirtiler hafif olabilir, ancak ilerledikçe günlük yaşamı ciddi şekilde etkiler. En sık görülen bulgular:
-
Ayak bileğinde ağrı: Özellikle yürürken veya merdiven çıkarken artar.
-
Şişlik: Eklem çevresinde sıvı birikimi olabilir.
-
Hareket kısıtlılığı: Ayak bileği sertleşir, sabahları “tutulma” hissi olur.
-
Kıtırtı sesi (krepitasyon): Eklem hareketlerinde sürtünme sesi hissedilebilir.
-
Topallama: İleri evrelerde ağrı nedeniyle yürüme bozulur.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı, ortopedik muayene ve radyolojik incelemelerle konur.
-
Röntgen: Eklem aralığında daralma, kemik çıkıntıları (osteofit) ve kireçlenme bulguları görülür.
-
MRG: Kıkırdak ve bağ dokularının durumu değerlendirilir.
-
BT (Bilgisayarlı Tomografi): Özellikle deformitelerin ayrıntılı incelenmesinde kullanılır.
Ayak Bileği Kireçlenmesi Tedavisi
Tedavi, hastalığın evresine, hastanın yaşına, aktivite düzeyine ve deformiteye göre planlanır.
1. Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri
Hafif ve orta düzeydeki hastalarda öncelikli olarak uygulanır:
-
İlaç tedavisi: Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar
-
Eklem içi enjeksiyonlar:
-
Hyaluronik asit (viskosuplementasyon)
-
PRP (platelet rich plasma)
-
Kök hücre enjeksiyonları
-
-
Fizik tedavi ve egzersiz: Kas güçlendirme, hareket açıklığını koruma
-
Ayak bileği atelleri veya ortezler: Eklem yükünü azaltır
-
Kilo kontrolü ve uygun ayakkabı kullanımı: Mekanik yükü azaltır
2. Cerrahi Tedavi Yöntemleri
İlerlemiş vakalarda cerrahi seçenekler değerlendirilir.
a) Artroskopik Temizlik (Debridman)
Erken dönemde eklem yüzeyindeki gevşemiş dokular temizlenir.
Genellikle geçici rahatlama sağlar.
b) Artrodez (Dondurma Ameliyatı)
Eklem yüzeyleri cerrahi olarak sabitlenir, böylece ağrısız ama hareketsiz bir eklem elde edilir.
Ağrısı çok olan ve hareket beklentisi düşük hastalar için uygundur.
Başarılı sonuç oranı %90’ın üzerindedir.
c) Ayak Bileği Protezi (Total Ankle Protezi)
Kireçlenmiş eklem yüzeyleri çıkarılarak yerine yapay protez yerleştirilir.
Daha genç, aktif ve eklem hareketini korumak isteyen hastalar için uygundur.
Son yıllarda Bursa ve Türkiye’de bu yöntem giderek yaygınlaşmaktadır.
Şeker Hastalarında (Diyabet) ve Charcot Eklemi Olanlarda Tedavi
Bu hasta grubunda eklem hissiz olduğu için, fark edilmeyen küçük yaralanmalar bile hızla ilerleyen deformitelere neden olabilir.
Tedavi planı multidisipliner olmalı; endokrinoloji, ortopedi ve fizik tedavi ekipleri birlikte çalışmalıdır.
İleri vakalarda cerrahi stabilizasyon gerekebilir.
Ayak Bileği Kireçlenmesinde Bursa Ortopedi Ekibinin Yaklaşımı
Bursa Ortopedi ekibi olarak hastalarımıza, kireçlenme derecesine göre kişiye özel tedavi planları uyguluyoruz. Gerekirse enjeksiyon tedavileri, artroskopik cerrahi ya da modern ayak bileği protezi seçenekleriyle ağrısız ve fonksiyonel bir yaşam hedefliyoruz.
Sonuç
Ayak bileği kireçlenmesi, erken dönemde fark edilirse ameliyatsız yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Ancak gecikmiş vakalarda cerrahi seçenekler gündeme gelir.
Erken tanı, düzenli takip ve doğru tedavi, hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır.
Bursa ve çevre illerden — Balıkesir, Yalova, Kütahya, Eskişehir ve İstanbul — gelen hastalar da ayak bileği kireçlenmesi tedavisi için merkezimize başvurabilmektedir. Uzak şehirlerden gelen hastalarımız için konaklama ve takip süreçleri konforlu şekilde planlanmaktadır.
Doç. Dr. Hanifi Üçpunar
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı – Bursa
0507 220 62 32 (WhatsApp ile randevu)
Doç. Dr. Hanifi Üçpunar
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı – Bursa
0507 220 62 32 (WhatsApp ile randevu)
