Bursa, Kemik Enfeksiyonu (Osteomyelit): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Kemik enfeksiyonu, tıpta osteomiyelit olarak adlandırılır. Hastalık; bakterilerin veya daha nadiren mantarların kemiğe yerleşerek iltihap oluşturması sonucunda gelişir. İnternet aramalarında “osteomyelit”, “kemik iltihabı” veya “kemikte enfeksiyon” olarak da ifade edilebilir.

Kemik enfeksiyonu zamanında teşhis ve tedavi edilmediğinde kemiğin yapısını bozabilir, kemiğin bir bölümünde canlılık kaybına neden olabilir ve enfeksiyonun kronikleşmesine yol açabilir. Bazı hastalarda antibiyotik tedavisi yeterli olabilirken özellikle kronik osteomiyelitte enfekte ve canlılığını kaybetmiş kemik dokusunun ameliyatla temizlenmesi gerekebilir.

Bursa’da kemik enfeksiyonu belirtileri yaşayan hastalarda tedavi planı; enfeksiyonun bulunduğu kemik, hastalığın süresi, enfeksiyona neden olan mikroorganizma, daha önce uygulanan tedaviler ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

Kemik Enfeksiyonu (Osteomiyelit) Nedir?

Osteomiyelit; kemiğin ve kemik iliğinin mikroorganizmalar tarafından enfekte edilmesidir. En sık karşılaşılan etkenlerden biri Staphylococcus aureus adlı bakteridir. Bununla birlikte enfeksiyona neden olan mikroorganizma; hastanın yaşına, bağışıklık durumuna, enfeksiyonun kaynağına ve daha önce kullanılan antibiyotiklere göre değişebilir.

Staphylococcus aureus bakterisinin kan dolaşımı veya doğrudan temas yoluyla kemik enfeksiyonuna neden olabileceği, ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezinin Staphylococcus aureus bilgilendirmesinde de belirtilmektedir.

Mikroorganizmalar kemiğe üç temel yolla ulaşabilir:

  • Kan dolaşımı yoluyla vücudun başka bir bölgesinden,
  • Açık yara, açık kırık veya cerrahi işlem sonrasında doğrudan,
  • Enfekte cilt ve yumuşak dokulardan komşuluk yoluyla.

Enfeksiyon kemik içinde ilerlediğinde basınç artışına, kan dolaşımının bozulmasına ve kemik dokusunun canlılığını kaybetmesine neden olabilir. Canlılığını kaybetmiş kemik dokusu, antibiyotiklerin enfeksiyon bölgesine yeterli düzeyde ulaşmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle kronik osteomiyelit hastalarında yalnızca antibiyotik kullanılması her zaman yeterli olmayabilir.

Kemik ve eklem enfeksiyonlarının genel oluşum mekanizmaları hakkında American Academy of Orthopaedic Surgeons kemik enfeksiyonu kaynağında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Osteomiyelit Neden Olur?

Kemik enfeksiyonu farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

Açık kırıklar

Açık kırıklarda cilt bütünlüğü bozulur ve kırık kemik dış ortamla temas edebilir. Bu durum bakterilerin kemiğe ulaşmasını kolaylaştırır.

Açık kırığın kirlilik derecesi, yaranın büyüklüğü, yumuşak doku hasarı ve ilk cerrahi temizliğin zamanlaması enfeksiyon riskini etkileyebilir.

Açık kırıkların neden acil değerlendirilmesi gerektiği ve hangi kırıklarda gecikmeden ameliyat planlanabileceği hakkında ayrıntılı bilgiye yetişkinlerde kırıklar ve acil cerrahi yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Açık yaralar ve delici yaralanmalar

Ayağa çivi, cam veya başka bir yabancı cisim batması gibi delici yaralanmalar bakterilerin derin dokulara ve kemiğe ulaşmasına neden olabilir.

Özellikle ayak tabanındaki delici yaralar başlangıçta küçük görünse bile derin enfeksiyon açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Ortopedik ameliyatlar sonrası enfeksiyon

Kırık tespiti veya başka bir ortopedik girişim sonrasında nadiren kemik enfeksiyonu gelişebilir. Ameliyat bölgesinde geçmeyen ağrı, yara yerinde kızarıklık, akıntı veya yaranın kapanmaması enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.

Ameliyat sonrasında görülen her ağrı enfeksiyon anlamına gelmez. Ancak ağrının giderek artması, istirahat sırasında devam etmesi veya akıntıyla birlikte bulunması ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Diyabet ve iyileşmeyen ayak yaraları

Diyabet hastalarında duyu kaybı, dolaşım bozukluğu ve yara iyileşmesinin gecikmesi nedeniyle ayakta oluşan yaralar fark edilmeyebilir veya zamanla derinleşebilir.

Yara kemiğe kadar ilerlediğinde diyabetik ayak osteomiyeliti gelişebilir. Bu hastalarda enfeksiyonun yanı sıra dolaşım, kan şekeri kontrolü, yaranın derinliği ve ayağa binen yük de değerlendirilmelidir.

Diyabetik ayakta yara, enfeksiyon, nöropati ve şekil bozuklukları hakkında daha ayrıntılı bilgi için Charcot ayağı ve diyabetik ayak yazımızı inceleyebilirsiniz.

Diyabete bağlı ayak enfeksiyonlarının tanısı ve tedavisine ilişkin bilimsel öneriler, IWGDF ve IDSA diyabetik ayak enfeksiyonları kılavuzunda ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

Kan yoluyla yayılan enfeksiyonlar

Vücudun başka bir bölgesinde bulunan bakteriler kan dolaşımına karışarak kemiğe ulaşabilir. Bu durum hematojen osteomiyelit olarak adlandırılır.

Hematojen osteomiyelit çocuklarda özellikle femur ve tibia gibi uzun kemiklerde görülebilir. Yetişkinlerde ise omurga kemikleri dâhil olmak üzere farklı bölgeler etkilenebilir.

Çocuklarda gelişen akut hematojen osteomiyelitin tanı ve tedavisine yönelik ayrıntılı önerilere PIDS ve IDSA çocukluk çağı osteomiyelit kılavuzundan ulaşılabilir.

Komşu dokulardan yayılan enfeksiyonlar

Uzun süredir devam eden cilt yaraları, bası yaraları ve derin yumuşak doku enfeksiyonları zamanla kemiğe ilerleyebilir.

Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar kemik enfeksiyonu gelişme riskini artırabilir. Bazı hastalarda enfeksiyon belirtileri daha hafif olabilir ve ateş görülmeyebilir.

Kemik Enfeksiyonu Riskini Artıran Durumlar

Aşağıdaki durumlar osteomiyelit gelişme riskini artırabilir:

  • Diyabet
  • Damar hastalıkları ve dolaşım bozukluğu
  • Sigara kullanımı
  • Böbrek yetmezliği ve diyaliz
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar
  • Açık kırıklar
  • Delici yaralanmalar
  • Uzun süredir iyileşmeyen yaralar
  • Daha önce geçirilmiş ortopedik ameliyatlar
  • Tekrarlayan cilt ve yumuşak doku enfeksiyonları
  • Yetersiz beslenme
  • Bası yaraları
  • İleri yaş
  • Damar yoluyla uyuşturucu kullanımı

Bu risk faktörlerinden birinin bulunması hastada mutlaka kemik enfeksiyonu olduğu anlamına gelmez. Ancak şüpheli belirtilerin daha dikkatli değerlendirilmesini gerektirir.

Kemik Enfeksiyonunun Belirtileri Nelerdir?

Osteomiyelit belirtileri enfeksiyonun süresine, bulunduğu kemiğe ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişebilir.

En sık görülen kemik enfeksiyonu belirtileri şunlardır:

  • Sürekli veya giderek artan kemik ağrısı
  • Enfekte bölgede kızarıklık
  • Şişlik
  • Ciltte sıcaklık artışı
  • Dokunmakla hassasiyet
  • Ateş ve titreme
  • Yara yerinden sarı, kanlı veya kötü kokulu akıntı
  • Ameliyat yarasının kapanmaması
  • Kapanan yaranın yeniden açılması
  • Yürüme güçlüğü
  • Hareket kısıtlılığı
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Çocuklarda kol veya bacağı kullanmak istememe
  • Nedeni açıklanamayan uzun süreli ağrı

Kemik enfeksiyonunda mutlaka ateş olur mu?

Hayır. Kemik enfeksiyonu olan her hastada ateş görülmez.

Özellikle kronik osteomiyelit, diyabetik ayak enfeksiyonu, ileri yaş ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ateş olmayabilir. Bazı hastalarda tek belirti uzun süredir devam eden ağrı, kapanmayan yara veya dönem dönem ortaya çıkan akıntıdır.

Bu nedenle ateş bulunmaması kemik enfeksiyonunu tamamen dışlamaz.

Akıntılı yara kemik enfeksiyonu belirtisi olabilir mi?

Uzun süredir devam eden, dönem dönem kapanıp yeniden açılan akıntılı yara kronik kemik enfeksiyonunu düşündürebilir.

Kronik osteomiyelitte kemikten cilde uzanan bir kanal gelişebilir. Bu kanal tıpta sinüs ağzı veya fistül olarak adlandırılır. Akıntının geçici olarak durması enfeksiyonun tamamen iyileştiği anlamına gelmeyebilir.

Ancak yalnızca yara görünümüne bakılarak kesin tanı konulamaz. Muayene, kan testleri, görüntüleme ve gerektiğinde doku kültürü birlikte değerlendirilmelidir.

Osteomiyelit Türleri Nelerdir?

Osteomiyelit başlangıç şekline, süresine ve enfeksiyonun kemiğe ulaşma yoluna göre farklı gruplara ayrılabilir.

Akut osteomiyelit

Akut osteomiyelit kısa sürede gelişir. Ağrı, şişlik, sıcaklık artışı ve ateş daha belirgin olabilir.

Çocuklarda kan yoluyla gelişen akut hematojen osteomiyelit daha sık görülür. Erken dönemde tanı konulması ve uygun tedavinin başlanması kronikleşme riskini azaltır.

Kronik osteomiyelit

Kronik osteomiyelit haftalar, aylar veya yıllar boyunca devam edebilir.

Kronik enfeksiyonda kemik içerisinde canlılığını kaybetmiş kemik parçaları bulunabilir. Bu ölü kemik dokusuna sekestr adı verilir.

Kronik osteomiyelitin başlıca belirtileri şunlardır:

  • Uzun süredir devam eden ağrı
  • Tekrarlayan şişlik
  • Dönem dönem ortaya çıkan akıntı
  • Kapanmayan yara
  • Kapanıp tekrar açılan yara
  • Kemikte şekil bozukluğu
  • Kırığın kaynamaması
  • Daha önce uygulanan tedavilere rağmen enfeksiyonun tekrarlaması

Kronik osteomiyelitte tedavi genellikle daha uzun ve daha karmaşıktır.

Hematojen osteomiyelit

Hematojen osteomiyelit, bakterilerin kan dolaşımı yoluyla kemiğe ulaşması sonucunda gelişir.

Çocuklarda uzun kemikler daha sık etkilenirken yetişkinlerde omurga kemikleri de tutulabilir.

Travma sonrası osteomiyelit

Açık kırık, ezilme yaralanması veya ciddi yumuşak doku hasarı sonrasında gelişen kemik enfeksiyonudur.

Travma sonrası enfeksiyonlarda kemiğin yanı sıra cilt, kaslar ve diğer yumuşak dokular da etkilenebilir.

Diyabetik ayak osteomiyeliti

Diyabetik ayak yarasının derinleşerek kemiğe ulaşması sonucunda ortaya çıkar.

Bu hastalarda yalnızca antibiyotik tedavisi değil; dolaşımın değerlendirilmesi, kan şekerinin düzenlenmesi, yara bakımı ve ayağın uygun şekilde yükten korunması da önemlidir.

Kemik Enfeksiyonu ile Eklem Enfeksiyonu Aynı Hastalık mıdır?

Hayır. Osteomiyelit kemik dokusunun enfeksiyonudur. Septik artrit ise eklem boşluğu ve eklem içi yapıların enfeksiyonudur.

Her iki hastalıkta da ağrı, şişlik, ateş ve hareket kısıtlılığı görülebilir. Enfeksiyon kemiğe yakın bir eklemi de etkileyebilir veya eklem enfeksiyonu komşu kemiğe yayılabilir.

Eklem enfeksiyonunun belirtileri ve tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi için septik artrit ve eklem enfeksiyonu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kemik Enfeksiyonu Nasıl Teşhis Edilir?

Kemik enfeksiyonu tanısı çoğu zaman tek bir testle konulmaz.

Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları, kan testleri, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde alınan doku örnekleri birlikte değerlendirilir.

Hastanın öyküsü

Tanı sürecinde aşağıdaki bilgiler önemlidir:

  • Şikâyetlerin ne zaman başladığı
  • Daha önce açık kırık veya yaralanma geçirilip geçirilmediği
  • Daha önce ameliyat yapılıp yapılmadığı
  • Yaranın ne kadar süredir açık olduğu
  • Akıntı bulunup bulunmadığı
  • Daha önce kullanılan antibiyotikler
  • Diyabet ve damar hastalığı gibi ek hastalıklar
  • Ateş ve titreme öyküsü

Fizik muayene

Muayenede aşağıdaki bulgular değerlendirilir:

  • Ağrının yeri
  • Şişlik ve kızarıklık
  • Ciltte sıcaklık artışı
  • Yara ve akıntının görünümü
  • Kemiğin üzerindeki hassasiyet
  • Eklem hareketleri
  • Dolaşım durumu
  • His kaybı
  • Hastanın yürüme ve uzvunu kullanma durumu

Kemik Enfeksiyonu Kan Tahlilinde Çıkar mı?

Kemik enfeksiyonu şüphesinde en sık kullanılan kan testleri şunlardır:

  • CRP
  • Sedimantasyon
  • Lökosit sayısı
  • Gerekli durumlarda kan kültürü

CRP ve sedimantasyon değerlerinin yüksek olması enfeksiyonu destekleyebilir. Ancak bu testler yalnızca kemik enfeksiyonunda yükselmez. Vücuttaki başka enfeksiyonlar ve iltihabi hastalıklar da benzer sonuçlara neden olabilir.

Ayrıca özellikle kronik veya düşük dereceli kemik enfeksiyonlarında kan değerleri normal ya da normale yakın olabilir.

Bu nedenle normal kan tahlili kemik enfeksiyonunu kesin olarak dışlamaz.

Röntgen Kemik Enfeksiyonunu Gösterir mi?

Röntgen, kemik enfeksiyonu şüphesinde sıklıkla kullanılan ilk görüntüleme yöntemidir.

Röntgende şu bulgular görülebilir:

  • Kemik yapısında düzensizlik
  • Kemik kaybı
  • Kemik dokusunda sertleşme
  • Ölü kemik parçaları
  • Kemik çevresinde yeni kemik oluşumu
  • Kırık kaynamasında gecikme

Ancak enfeksiyonun erken döneminde röntgen normal olabilir. Kemikteki değişikliklerin röntgende görünür hâle gelmesi zaman alabilir.

Bu nedenle normal röntgen sonucu erken dönem osteomiyeliti tamamen dışlamaz.

Kemik Enfeksiyonu MR’da Belli Olur mu?

Manyetik rezonans görüntüleme, kemik enfeksiyonunun değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemlerinden biridir.

MR ile şu durumlar değerlendirilebilir:

  • Kemik iliğindeki enfeksiyon değişiklikleri
  • Enfeksiyonun kemik içindeki yayılımı
  • Yumuşak doku tutulumu
  • Apse oluşumu
  • Kas ve cilt altı dokuların durumu
  • Enfeksiyonun ekleme yakınlığı
  • Sinüs ve fistül kanalları

MR erken dönemde kemik iliğindeki değişiklikleri gösterebilir. Bununla birlikte travma, yakın zamanda geçirilmiş ameliyatlar, kemik tümörleri ve bazı iltihabi hastalıklar da benzer MR görüntülerine neden olabilir.

Şüpheli osteomiyelitte hangi görüntüleme yöntemlerinin uygun olduğu hakkında ayrıntılı bilimsel bilgiye American College of Radiology osteomiyelit görüntüleme kriterlerinden ulaşılabilir.

MR sonucu mutlaka hastanın muayenesi ve diğer testleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Kullanılır?

Bilgisayarlı tomografi özellikle kronik kemik enfeksiyonlarında kemik yapısını ayrıntılı olarak değerlendirmek için kullanılabilir.

Tomografi şu durumlarda yardımcı olabilir:

  • Canlılığını kaybetmiş kemik parçalarının belirlenmesi
  • Kemik kaybının değerlendirilmesi
  • Cerrahi planlama
  • Yabancı cisimlerin gösterilmesi
  • Kemiğin dış tabakasındaki bozuklukların incelenmesi

Bazı hastalarda MR ve tomografi birbirini tamamlayan görüntüleme yöntemleri olarak kullanılabilir.

Kemik Sintigrafisi Gerekir mi?

MR yapılamayan, enfeksiyonun birden fazla bölgede olabileceği düşünülen veya tanının belirsiz kaldığı hastalarda kemik sintigrafisi ve diğer nükleer tıp incelemelerinden yararlanılabilir.

Ancak sintigrafide görülen değişiklikler yalnızca enfeksiyona özgü değildir. Kırık, ameliyat ve bazı kemik hastalıkları da benzer bulgular oluşturabilir.

Kemik Kültürü ve Biyopsisi Neden Önemlidir?

Enfeksiyona neden olan mikroorganizmanın belirlenmesi için kemikten veya derin dokulardan örnek alınabilir.

Alınan örnekler:

  • Mikrobiyolojik kültür,
  • Antibiyogram,
  • Patolojik inceleme

için laboratuvara gönderilebilir.

Kültür sonucunda bakterinin türü ve hangi antibiyotiklere duyarlı olduğu belirlenebilir. Böylece rastgele antibiyotik kullanmak yerine mikroorganizmaya yönelik tedavi planlanabilir.

Yüzeysel yara sürüntüsü her zaman kemiğin içindeki mikroorganizmayı doğru şekilde göstermeyebilir. Özellikle kronik osteomiyelitte derin dokudan veya kemikten alınan örnekler daha değerlidir.

Hastanın genel durumu uygunsa ve kültür alınması planlanıyorsa, antibiyotik kullanımı örneklerin sonucunu etkileyebileceği için süreç doktor tarafından planlanmalıdır. Ancak ağır enfeksiyon veya genel durum bozukluğu bulunan hastalarda antibiyotik tedavisi geciktirilmemelidir.

Kemik Enfeksiyonu Kemik Tümörüyle Karışabilir mi?

Bazı kemik tümörleri ağrı, şişlik, ateş, CRP yüksekliği ve görüntüleme değişiklikleri nedeniyle kemik enfeksiyonuna benzeyebilir. Benzer şekilde bazı kemik enfeksiyonları da görüntüleme sırasında tümör şüphesi oluşturabilir.

Tanının kesinleştirilemediği hastalarda biyopsi ve patolojik inceleme gerekebilir.

Kemik tümörlerinin belirtileri, tanı süreci ve osteomiyelitle karışabilen durumlar hakkında ayrıntılı bilgi için kemik ve yumuşak doku tümörleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kemik Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Kemik enfeksiyonu tedavisi her hasta için aynı değildir.

Tedavi planı aşağıdaki faktörlere göre belirlenir:

  • Enfeksiyonun akut veya kronik olması
  • Enfeksiyonun bulunduğu kemik
  • Hastalığın ne kadar süredir devam ettiği
  • Enfeksiyona neden olan mikroorganizma
  • Apse bulunup bulunmadığı
  • Canlılığını kaybetmiş kemik dokusunun varlığı
  • Kemik kaybının miktarı
  • Cilt ve yumuşak dokuların durumu
  • Hastanın diyabet ve damar hastalığı gibi ek sorunları
  • Daha önce uygulanan antibiyotik ve ameliyatlar

Tedavi antibiyotik, cerrahi temizlik, yara bakımı ve altta yatan hastalıkların kontrolünü birlikte içerebilir.

Antibiyotik Tedavisi

Kemik enfeksiyonlarında antibiyotik seçimi mümkün olduğunca kültür ve antibiyogram sonucuna göre yapılmalıdır.

Bazı hastalarda tedavi damardan antibiyotikle başlatılabilir ve daha sonra ağızdan kullanılan ilaçlarla devam ettirilebilir. Kullanılacak antibiyotik, uygulama yolu ve tedavi süresi enfeksiyon hastalıkları uzmanının katkısıyla planlanabilir.

Antibiyotiklerin doktor önerisi olmadan kesilmesi veya değiştirilmesi enfeksiyonun tekrarlamasına ve antibiyotik direncine neden olabilir.

Kemik Enfeksiyonunda Antibiyotik Yeterli Olur mu?

Bazı erken dönem akut osteomiyelit vakalarında antibiyotik tedavisi yeterli olabilir.

Ancak aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir:

  • Apse oluşması
  • Canlılığını kaybetmiş kemik dokusu bulunması
  • Kronik akıntılı yara gelişmesi
  • Enfeksiyonun antibiyotik tedavisine rağmen devam etmesi
  • Kırığın kaynamaması
  • Kemik kaybı oluşması
  • Enfekte dokunun cerrahi olarak temizlenmesi gerekliliği
  • Yaranın uzun süredir kapanmaması
  • Enfeksiyonun tekrar etmesi

Bu nedenle “kemik enfeksiyonu yalnızca antibiyotikle geçer mi?” sorusunun cevabı enfeksiyonun türüne ve kemiğin durumuna göre değişir.

Kemik Enfeksiyonu Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Kemik enfeksiyonu ameliyatının temel amacı yalnızca akıntıyı durdurmak değildir.

Cerrahi tedavinin amaçları şunlardır:

  • Enfekte dokuların temizlenmesi
  • Canlılığını kaybetmiş kemik dokusunun çıkarılması
  • Apse varsa boşaltılması
  • Kültür için doku örneklerinin alınması
  • Kemik bütünlüğünün korunması veya yeniden sağlanması
  • Yaranın kapanmasına uygun bir ortam oluşturulması

Cerrahi debridman

Enfekte, ölü veya kanlanması bozulmuş kemik ve yumuşak dokuların çıkarılması işlemine debridman adı verilir.

Debridmanın yeterli yapılması tedavinin en önemli aşamalarından biridir. Geride canlılığını kaybetmiş kemik dokusu kalması enfeksiyonun devam etmesine neden olabilir.

Osteomiyelitte apse drenajı ve canlılığını kaybetmiş dokuların çıkarılması gibi cerrahi seçenekler AAOS kemik ve eklem enfeksiyonları kaynağında da açıklanmaktadır.

Apse drenajı

Kemik veya yumuşak dokular içinde apse oluşmuşsa cerrahi olarak boşaltılması gerekebilir.

Apse boşaltılırken mikrobiyolojik inceleme için örnek alınabilir.

Antibiyotikli materyaller

Debridman sonrasında kemikte boşluk oluşan bazı hastalarda bölgesel olarak yüksek antibiyotik yoğunluğu sağlamak amacıyla antibiyotik içeren kemik çimentosu, boncuk veya benzeri materyaller kullanılabilir.

Bu yöntem sistemik antibiyotik tedavisinin yerine geçmez. Tedavinin bir parçası olarak uygulanır.

Kemik kaybının onarılması

Enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra oluşan kemik kaybının onarılması gerekebilir.

Kemik kaybının büyüklüğüne göre:

  • Kemik grefti,
  • Aşamalı rekonstrüksiyon,
  • Kemik taşıma yöntemleri,
  • Farklı sabitleme yöntemleri

kullanılabilir.

Yumuşak doku onarımı

Geniş yara veya cilt kaybı bulunan hastalarda kemiğin sağlıklı yumuşak dokuyla örtülmesi gerekir.

Bu nedenle bazı hastalarda plastik ve rekonstrüktif cerrahi desteğiyle flep veya başka yara kapatma yöntemleri planlanabilir.

Kemik Enfeksiyonu Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Kemik enfeksiyonlarında bütün hastalar için geçerli tek bir tedavi süresi yoktur.

Tedavi süresini etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

  • Enfeksiyonun akut veya kronik olması
  • Enfekte kemiğin yeri
  • Mikroorganizmanın türü
  • Cerrahi uygulanıp uygulanmadığı
  • Enfekte dokunun ne ölçüde temizlendiği
  • Diyabet ve dolaşım bozukluğu
  • Yaranın durumu
  • Hastanın tedaviye verdiği yanıt

Antibiyotik tedavisi sıklıkla birkaç hafta devam eder. Kronik enfeksiyonlarda yara iyileşmesi, kemik kaybının onarılması ve fonksiyonun geri kazanılması daha uzun sürebilir.

Bu nedenle yalnızca antibiyotiğin bittiği tarih tedavinin tamamlandığı anlamına gelmez. Muayene, yara durumu, kan testleri ve görüntüleme sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Tedavide Yardımcı Uygulamalar

Kemik enfeksiyonu tedavisinin başarılı olması için yalnızca antibiyotik veya ameliyat yeterli olmayabilir.

Aşağıdaki sorunların da kontrol altına alınması gerekir:

  • Kan şekeri yüksekliği
  • Damar dolaşım bozukluğu
  • Sigara kullanımı
  • Beslenme yetersizliği
  • Bası yaraları
  • Yetersiz yara bakımı
  • Ayağa aşırı yük verilmesi
  • Bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar

Özellikle diyabetik ayak yaralarında ortopedi, enfeksiyon hastalıkları, damar cerrahisi, plastik cerrahi ve yara bakım ekiplerinin birlikte değerlendirmesi gerekebilir.

Kemik Enfeksiyonu Tekrarlar mı?

Kronik osteomiyelit tedaviden sonra tekrar edebilir.

Tekrarlama riskini artıran başlıca nedenler şunlardır:

  • Canlılığını kaybetmiş kemik dokusunun tamamen temizlenememesi
  • Yetersiz antibiyotik tedavisi
  • Dolaşım bozukluğu
  • Kontrolsüz diyabet
  • Sigara kullanımı
  • Yaranın kapanmaması
  • Yetersiz yumuşak doku örtüsü
  • Hastanın tedavi ve yara bakımı önerilerine uymaması

Akıntının kesilmesi veya yaranın kapanması enfeksiyonun kesin olarak tamamen ortadan kalktığını her zaman göstermez.

Tedaviden sonra hastanın belirli aralıklarla takip edilmesi gerekebilir.

Osteomiyelit Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen veya yetersiz tedavi edilen kemik enfeksiyonu şu sonuçlara yol açabilir:

  • Enfeksiyonun kronikleşmesi
  • Kemik dokusunda canlılık kaybı
  • Kemik kaybı
  • Sürekli veya tekrarlayan akıntı
  • Kapanmayan yara
  • Kırığın kaynamaması
  • Kemikte şekil bozukluğu
  • Eklem hareketlerinin kısıtlanması
  • Yürüme güçlüğü
  • Enfeksiyonun çevre dokulara yayılması
  • Enfeksiyonun kana karışması
  • Sepsis
  • Tekrarlayan ameliyat gereksinimi
  • İleri ve kontrol edilemeyen vakalarda uzuv kaybı

Bu komplikasyonlar her hastada ortaya çıkmaz. Ancak erken tanı ve doğru tedavi, kalıcı kemik hasarı riskini azaltır.

Hangi Belirtilerde Acil Değerlendirme Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

  • Yüksek ateş ve titreme
  • Genel durumun hızla bozulması
  • Hızla artan kızarıklık ve şişlik
  • Dayanılmaz veya giderek şiddetlenen ağrı
  • Yeni başlayan yoğun veya kötü kokulu akıntı
  • Ameliyat yarasının açılması
  • Ayakta morarma veya soğukluk
  • Dolaşım bozukluğu belirtileri
  • Diyabet hastasında hızla ilerleyen yara
  • Çocuğun kolunu veya bacağını kullanmayı bırakması
  • Bilinç bulanıklığı
  • Tansiyon düşüklüğü veya bayılma hissi

Özellikle ateş, hızlı nabız, bilinç değişikliği ve genel durum bozukluğu enfeksiyonun kana yayıldığını düşündürebilir.

Bursa’da Kemik Enfeksiyonu Tedavisi

Kemik enfeksiyonlarının tanı ve tedavisinde doğru zamanlama, uygun cerrahi planlama ve multidisipliner yaklaşım önemlidir.

Bursa’da osteomiyelit şüphesiyle başvuran hastalarda:

  • Hastanın önceki ameliyatları,
  • Açık kırık veya yaralanma öyküsü,
  • Kullandığı antibiyotikler,
  • Kan tahlilleri,
  • Röntgen, MR ve tomografi görüntüleri,
  • Daha önce alınmış kültür sonuçları,
  • Yaranın ve çevre dokuların durumu

birlikte değerlendirilir.

Özellikle uzun süredir akıntısı bulunan, yarası kapanmayan, daha önce birden fazla ameliyat geçirmiş veya antibiyotik tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda ayrıntılı değerlendirme gerekir.

Tedavi gerektiğinde ortopedi ve travmatoloji, enfeksiyon hastalıkları, radyoloji, mikrobiyoloji, damar cerrahisi ve plastik cerrahi bölümlerinin iş birliğiyle planlanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kemik enfeksiyonu tamamen geçer mi?

Evet. Erken tanı konulan ve uygun şekilde tedavi edilen kemik enfeksiyonları tamamen iyileşebilir.

Ancak kronik osteomiyelitte tedavi daha uzun sürebilir ve bazı hastalarda birden fazla cerrahi işlem gerekebilir.

Kemik enfeksiyonu kan tahlilinde belli olur mu?

CRP, sedimantasyon ve lökosit değerlerinin yükselmesi enfeksiyonu destekleyebilir. Ancak özellikle kronik kemik enfeksiyonlarında kan değerleri normal olabilir.

Bu nedenle kan tahlilinin normal olması osteomiyeliti kesin olarak dışlamaz.

Kemik enfeksiyonu röntgende görülür mü?

İleri ve kronik vakalarda röntgende kemik kaybı, düzensizlik ve ölü kemik parçaları görülebilir.

Ancak erken dönemde röntgen normal olabilir.

Kemik enfeksiyonu MR’da çıkar mı?

MR, kemik iliğindeki enfeksiyon değişikliklerini ve enfeksiyonun çevre dokulara yayılımını göstermede oldukça değerlidir.

Ancak MR bulguları tek başına kesin tanı koydurmayabilir. Muayene, kan testleri ve gerektiğinde kültür sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Kemik enfeksiyonu bulaşıcı mıdır?

Osteomiyelit genellikle kişiden kişiye geçen bir hastalık değildir.

Ancak açık ve akıntılı yaralarla temas sırasında hijyen ve yara bakım önlemlerine uyulmalıdır.

Kemik enfeksiyonunda antibiyotik kaç hafta kullanılır?

Tedavi süresi her hasta için aynı değildir.

Süre; enfeksiyonun türüne, mikroorganizmaya, enfekte kemiğin yerine ve cerrahi uygulanıp uygulanmadığına göre belirlenir. Tedavi çoğu hastada birkaç hafta devam eder.

Kemik enfeksiyonu ameliyatsız geçer mi?

Seçilmiş akut osteomiyelit vakalarında yalnızca antibiyotik tedavisi yeterli olabilir.

Ancak apse, ölü kemik dokusu, kronik akıntı, kemik kaybı veya tedaviye rağmen devam eden enfeksiyon varsa ameliyat gerekebilir.

Kemik enfeksiyonunda ameliyat şart mı?

Her kemik enfeksiyonunda ameliyat şart değildir.

Cerrahi gerekliliği enfeksiyonun süresine, kemiğin durumuna, apse veya ölü kemik dokusu bulunup bulunmadığına göre belirlenir.

Kemik enfeksiyonu ağrısı nasıl olur?

Ağrı genellikle enfekte kemiğin bulunduğu bölgede hissedilir. Sürekli olabilir, zamanla artabilir ve istirahat sırasında da devam edebilir.

Ağrıya şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı veya akıntı eşlik edebilir.

Kemik enfeksiyonu kansere dönüşür mü?

Kemik enfeksiyonu doğrudan kanser değildir. Ancak çok uzun yıllar boyunca devam eden kronik akıntılı yaralarda nadiren cilt kaynaklı kötü huylu değişiklikler gelişebilir.

Uzun süredir kapanmayan veya görünümü değişen yaraların değerlendirilmesi gerekir.

Kemik enfeksiyonu ile kemik tümörü karışabilir mi?

Evet. Bazı kemik tümörleri ağrı, şişlik, ateş, kan değerlerinde yükselme ve MR değişiklikleri nedeniyle enfeksiyonla karışabilir.

Tanının belirsiz olduğu hastalarda biyopsi ve patolojik inceleme gerekebilir.

Osteomiyelit tekrarlar mı?

Kronik osteomiyelit tedaviden aylar veya yıllar sonra tekrarlayabilir.

Özellikle ölü kemik dokusu, dolaşım bozukluğu, diyabet, sigara kullanımı ve kapanmayan yara tekrarlama riskini artırır.

Kemik enfeksiyonu için hangi bölüme başvurulmalıdır?

Kemik enfeksiyonu şüphesinde öncelikle ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulabilir.

Tedavi sürecine enfeksiyon hastalıkları, radyoloji, mikrobiyoloji, damar cerrahisi ve plastik cerrahi bölümleri de dâhil edilebilir.

Kaynaklar

İletişim ve Randevu

Prof. Dr. Hanifi Üçpunar
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı – Bursa

WhatsApp: 0507 220 62 32
Randevu: drhanifiucpunar.org

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muayene, görüntüleme ve laboratuvar sonuçları değerlendirilmeden kişiye özel tanı veya tedavi kararı verilemez.

Prof. Dr. Hanifi Üçpunar

2003-2010 yılları arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi (İngilizce)’nde tıp eğitimini tamamlamış ardından, Sağlık Bakanlığı Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Ortopedi ve Travmatoloji ihtisasını tamamlamıştır (2011-2016). Aynı hastanede başasistanlık ve öğretim üyeliği görevlerinde bulunmuştur.

Adres

VM Medical Park Bursa Hastanesi
Kırcaali, Fevzi Çakmak Cd. No:76, 16220 Osmangazi/Bursa

hanifiucpunar@gmail.com

Copyright © 2026 | cysoftsolutions Tarafından Hazırlanmıştır.