Ganglion Kisti Nedir?

Ganglion kisti; eklem kapsülü veya tendon kılıfı yakınından gelişen, içi koyu ve jel kıvamında sıvıyla dolu, iyi huylu bir yumuşak doku kitlesidir. Halk arasında el bileğinde kist, bilekte şişlik, el bileği ganglionu veya bazen yanlış biçimde “yağ bezesi” olarak adlandırılabilir.

En sık el ve el bileğinde görülür. Bununla birlikte:

• Parmaklarda
• El ayasında
• Ayak ve ayak bileğinde
• Diz çevresinde
• Tendon kılıfları yakınında

da gelişebilir.

Ganglion kisti kanser değildir ve vücudun başka bir bölgesine yayılmaz. Bazı kistler zaman içinde küçülebilir veya tamamen kaybolabilir. Buna karşılık bazıları büyüyebilir, tekrarlayabilir ya da eklem hareketleri sırasında ağrıya neden olabilir.

Ganglionların iç yüzeyinde gerçek sinovyal hücre tabakası bulunmadığı için bunları klasik anlamda “sinovyal kist” olarak tanımlamak tam olarak doğru değildir. Kistin içinde eklem sıvısına benzeyen, yoğun ve jelatinimsi mukoid materyal bulunur.

Ganglion Kisti Neden Oluşur?

Ganglion kistinin kesin nedeni her hastada belirlenemez.

En çok kabul edilen mekanizmalardan biri, eklem kapsülü veya tendon kılıfındaki bağ dokusunun dejenerasyonu sonucunda jel kıvamında sıvı birikmesidir. Kistin eklem veya tendon kılıfıyla bağlantı kuran ince bir sapı bulunabilir.

Ganglion kisti gelişiminde şu faktörlerin rol oynayabileceği düşünülmektedir:

• El bileğinin tekrarlayan kullanımı
• Eklem kapsülündeki zayıf noktalar
• Tekrarlayan mikrotravmalar
• Spor ve iş aktiviteleri
• Önceden geçirilmiş el bileği yaralanmaları
• Tendon kılıfındaki dejeneratif değişiklikler
• El bileği bağlarındaki sorunlar

Ganglion kistleri çoğu zaman belirgin bir travma olmadan da ortaya çıkabilir. Kistin oluşması hastanın mutlaka elini yanlış kullandığı anlamına gelmez.

Ganglion Kisti Kimlerde Görülür?

Ganglion kisti her yaşta görülebilir. Genç ve orta yaşlı erişkinlerde, özellikle kadınlarda daha sık karşımıza çıkar.

El bileğini yoğun kullanan:

• Sporcular
• Jimnastikçiler
• Raket sporu yapanlar
• Ağırlık çalışanlar
• El işi yapanlar
• Bilgisayar veya el aletlerini yoğun kullanan kişiler

şikâyetleri daha fazla fark edebilir.

Ancak el bileğinin yoğun kullanılması tek başına ganglion kistinin kesin nedeni değildir. Elini yoğun kullanmayan kişilerde de ganglion oluşabilir.

Çocuklarda da ganglion kisti görülebilir. Çocukluk çağındaki ağrısız ve tipik kistlerin önemli bir bölümü takip sırasında kendiliğinden küçülebilir.

Ganglion Kisti En Sık Nerede Görülür?

El Bileğinin Sırt Tarafındaki Ganglion Kisti

En sık görülen tiptir. El bileğinin üstünde veya sırt tarafında belirginleşen yuvarlak bir şişlik şeklinde fark edilir.

Kist:

• El bileğini geriye doğru bükmekle belirginleşebilir.
• Şınav ve ağırlık kaldırma sırasında ağrı yapabilir.
• Dönem dönem küçülüp büyüyebilir.
• Bazı günler tamamen kaybolmuş gibi görünebilir.

El bileğinin sırtındaki ganglionlar çoğunlukla skafolunat bağ bölgesinden kaynaklanır.

El Bileğinin Avuç İçi Tarafındaki Ganglion Kisti

Volar ganglion olarak adlandırılır. El bileğinin avuç içine bakan tarafında, çoğunlukla başparmak tarafında görülür.

Bu bölgede radial arter ve önemli sinir yapıları bulunduğu için aspirasyon veya ameliyat daha dikkatli planlanmalıdır. Kistin damar yapısıyla ilişkisi ultrasonla değerlendirilebilir.

Avuç içi tarafındaki ganglion kistlerine evde iğne batırılması veya kistin ezilmeye çalışılması ciddi damar ve sinir yaralanmasına neden olabilir.

Parmak Ganglionları

Parmakların avuç içi tarafındaki tendon kılıflarından gelişebilir. Küçük olmalarına rağmen kavrama sırasında ağrı yapabilirler.

Parmak ucuna yakın, tırnak çevresindeki kistler ise muköz kist olarak adlandırılabilir. Bu kistler çoğunlukla parmak eklemindeki kireçlenmeyle ilişkilidir ve tırnakta şekil değişikliği oluşturabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Ganglionları

Ganglion kistleri ayak sırtında, ayak bileği çevresinde veya tendon kılıfları yakınında görülebilir.

Ayakkabı basısına bağlı olarak:

• Ağrı
• Uyuşma
• Ayakkabı kullanımında zorluk
• Cilt tahrişi

oluşturabilir.

Ganglion Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Ganglion kisti her zaman şikâyete neden olmaz. Bazı hastalarda yalnızca görünür bir şişlik bulunur.

Olası belirtiler şunlardır:

• El bileğinde yuvarlak veya oval şişlik
• Kistin dönem dönem büyüyüp küçülmesi
• Bilek hareketleriyle artan ağrı
• Şınav veya ağırlık kaldırırken ağrı
• Kistin üzerine basmakla hassasiyet
• Kavrama sırasında güçsüzlük hissi
• El bileğinde gerginlik
• Hareket kısıtlılığı
• Sinir basısına bağlı uyuşma ve karıncalanma
• Kozmetik rahatsızlık

Kistin büyüklüğü ile ağrının şiddeti her zaman aynı değildir. Küçük ve dışarıdan görünmeyen bir ganglion, eklem kapsülünün içinde bulunduğunda belirgin ağrı oluşturabilir. Buna karşılık büyük bir kist tamamen ağrısız olabilir.

Ganglion Kisti Sert midir?

Ganglion kisti, içindeki yoğun jel kıvamındaki sıvı nedeniyle elle muayenede beklenenden sert hissedilebilir. Bu durum kitlenin mutlaka kemik veya kötü huylu tümör olduğu anlamına gelmez.

Ganglionlar genellikle:

• Yuvarlak veya oval
• Düzgün sınırlı
• Cilt altında hareket edebilen
• Derin dokulara bağlı
• Gergin veya lastiksi kıvamda

kitlelerdir.

Bununla birlikte yalnızca elle muayene edilerek her kitlenin ganglion olduğu kesinleştirilemez.

Ganglion Kisti Büyür mü?

Evet. Kistin boyutu zaman içinde değişebilir.

El bileğinin yoğun kullanıldığı dönemlerde kist büyüyebilir, dinlenme sırasında küçülebilir. Bazı kistler tamamen kaybolduktan sonra yeniden ortaya çıkabilir.

Ganglion kistleri çoğunlukla 1–3 cm boyutundadır ancak daha küçük veya daha büyük olabilir. Kistin hızla ve sürekli büyümesi, sertleşmesi veya alışılmadık özellikler kazanması durumunda tanının yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Ganglion Kisti Kanser midir?

Hayır. Ganglion kisti iyi huyludur ve kansere dönüşmez.

Ancak el bileğinde ele gelen her şişlik ganglion değildir. Benzer görünüm oluşturabilecek diğer durumlar şunlardır:

• Lipom
• Epidermal kist
• Damar kaynaklı kitle
• Sinir kılıfı tümörü
• Tenosinovyal dev hücreli tümör
• Kemik çıkıntısı
• Enfeksiyon
• Daha nadiren yumuşak doku tümörleri

Kitle hızla büyüyorsa, sert ve hareketsizse, gece ağrısı yapıyorsa veya görüntüleme bulguları tipik değilse ileri inceleme gerekebilir.

Ganglion Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı çoğu zaman hastanın öyküsü ve fizik muayeneyle konulabilir.

Muayenede:

• Kitlenin yeri
• Boyutu
• Hareketliliği
• Sertliği
• Eklem hareketleriyle ilişkisi
• Sinir ve damar bulguları
• Ağrının kaynağı

değerlendirilir.

Bazı yüzeyel ganglion kistleri ışıkla aydınlatıldığında ışığı geçirebilir. Ancak bu yöntem kesin tanı için yeterli değildir.

Röntgen Gerekir mi?

Ganglion kisti yumuşak doku oluşumu olduğu için çoğunlukla röntgende doğrudan görülmez.

Röntgen şu durumları değerlendirmek amacıyla istenebilir:

• El bileği kireçlenmesi
• Kemik çıkıntısı
• Eski kırık
• Eklem dizilim bozukluğu
• Parmak ucundaki muköz kistlerle ilişkili kireçlenme
• Kitleyi taklit eden kemik lezyonları

Her ganglion kisti için röntgen çekilmesi şart değildir.

Ultrason Ne Zaman Kullanılır?

Ultrason, kitlenin içinin sıvı dolu olup olmadığını gösterebilir.

Ayrıca:

• Ganglion ile solid kitleyi ayırmaya
• Kistin gerçek boyutunu belirlemeye
• Tendonlarla ilişkisini göstermeye
• Damar yapılarından ayırmaya
• İğneyle boşaltma sırasında güvenli yolu belirlemeye

yardımcı olabilir.

Özellikle el bileğinin avuç içi tarafındaki ganglionlarda radial arterle ilişkiyi değerlendirmek amacıyla ultrason önemli olabilir.

MR Ne Zaman Gerekir?

Tipik ve yüzeyel ganglion kistlerinde MR çoğunlukla gerekli değildir.

MR şu durumlarda istenebilir:

• Kitle dışarıdan görülmüyor ancak ağrı devam ediyorsa
• Gizli el bileği ganglionundan şüpheleniliyorsa
• Kitle derin yerleşimliyse
• Tanı muayene ve ultrasonla netleşmiyorsa
• Kitlenin solid olabileceği düşünülüyorsa
• Cerrahi planlama gerekiyorsa
• Eşlik eden bağ, kıkırdak veya tendon problemi araştırılıyorsa
• Kitle daha önce ameliyat edilmiş ve tekrar etmişse

MR, kistin eklemle bağlantısını ve çevredeki anatomik yapılarla ilişkisini ayrıntılı şekilde gösterebilir.

Ganglion Kisti Kendiliğinden Geçer mi?

Evet. Özellikle ağrısız ganglion kistlerinin bir bölümü herhangi bir işlem yapılmadan küçülebilir veya tamamen kaybolabilir.

AAOS ve NHS hasta bilgilendirmelerinde, ağrı veya hareket kısıtlılığı oluşturmayan ganglionların güvenle takip edilebileceği ve bazılarının zaman içinde kendiliğinden kaybolabileceği belirtilmektedir.

Kistin kendiliğinden kaybolması haftalar, aylar veya daha uzun bir süre alabilir. Kistin küçülmesi için mutlaka ilaç kullanmak veya ameliyat olmak gerekmez.

Ganglion Kisti Tedavisi

Ganglion kistinin tedavisi şu faktörlere göre belirlenir:

• Ağrı bulunup bulunmaması
• Kistin büyüklüğü
• Kistin yerleşimi
• Sinir veya damar basısı
• Günlük aktivitelerin etkilenmesi
• Hastanın yaptığı iş ve spor
• Kozmetik rahatsızlık
• Önceki tedaviler
• Kistin tekrarlaması

Tedavi seçenekleri:

• Takip
• Aktivite düzenlemesi
• Kısa süreli atel kullanımı
• Aspirasyon
• Cerrahi eksizyon

şeklinde sıralanabilir.

Ganglion Kistinde Takip

Ağrı yapmayan, hareketi kısıtlamayan ve muayenede tipik özellikler taşıyan ganglion kistleri tedavi edilmeden takip edilebilir.

Takip sırasında:

• Kitlenin büyüyüp büyümediği
• Ağrı gelişip gelişmediği
• Uyuşma veya güçsüzlük oluşup oluşmadığı
• Hareket kısıtlılığının başlayıp başlamadığı

izlenir.

Ganglion kistinin tedavi edilmeden bırakılması genellikle ekleme veya tendonlara zarar vermez.

Atel Kullanımı

El bileği hareketleri kistin büyümesine veya ağrının artmasına neden oluyorsa kısa süreli el bileği ateli kullanılabilir.

Atel:

• Ağrıyı azaltabilir.
• Bilekteki tahrişi sınırlayabilir.
• Kistin geçici olarak küçülmesine yardımcı olabilir.

Ancak atel kistin kökünü ortadan kaldırmaz. Uzun süre ve gereksiz kullanılması el bileğinde sertlik ve kas güçsüzlüğüne neden olabilir.

Ganglion Kistine İlaç İyi Gelir mi?

Ganglion kistini tamamen ortadan kaldıran özel bir ilaç yoktur.

Ağrı varsa uygun hastalarda kısa süreli ağrı kesici veya antiinflamatuar ilaç kullanılabilir. Bu ilaçlar kistin içindeki sıvıyı boşaltmaz ve kistin kökünü tedavi etmez.

Krem, bitkisel ürün, masaj veya takviyelerin ganglion kistini kalıcı olarak ortadan kaldırdığına ilişkin güvenilir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Ganglion Kisti İğneyle Boşaltılabilir mi?

Aspirasyon, kistin içine bir iğne yerleştirilerek jel kıvamındaki sıvının boşaltılmasıdır.

İşlem:

• Muayenehane veya girişim odası koşullarında yapılabilir.
• Lokal anesteziyle uygulanabilir.
• Kistin kısa sürede küçülmesini sağlayabilir.
• Açık ameliyata göre daha basittir.

Ancak aspirasyonda kistin eklemle bağlantılı sapı ve kapsülü çıkarılmaz. Bu nedenle kist tekrar sıvıyla dolabilir.

Özellikle el bileğinin sırt tarafındaki uygun ganglionlarda aspirasyon düşünülebilir. El bileğinin avuç içi tarafındaki kistlerde radial arter ve sinirler nedeniyle işlem daha dikkatli yapılmalı; gerektiğinde ultrason rehberliği kullanılmalıdır.

Aspirasyon Sonrasında Ganglion Tekrarlar mı?

Evet. Aspirasyon sonrasında tekrarlama sık görülebilir.

Eski metinlerde aspirasyon sonrası nüks oranı yüzde 20–30 gibi sabit ve düşük oranlarla ifade edilebilmektedir. Ancak çalışmalar arasında geniş farklılık vardır. Sistematik incelemelerde aspirasyon sonrasında tekrarlama oranlarının yaklaşık yüzde 7 ile yüzde 72 arasında değişebildiği, bazı serilerde ise daha yüksek oranlar bildirildiği görülmektedir.

Bu farklılığın nedenleri şunlardır:

• Kistin bulunduğu bölge
• Uygulanan aspirasyon tekniği
• Takip süresi
• Steroid veya başka madde eklenmesi
• Hastanın yaşı
• Kistin daha önce tedavi edilip edilmemesi
• Kistin eklemle bağlantısının devam etmesi

Bu nedenle aspirasyon öncesinde hastaya, işlemin kolay olduğu ancak tekrarlama ihtimalinin cerrahiye göre daha yüksek olduğu açıklanmalıdır.

Steroid Enjeksiyonu Gerekli midir?

Aspirasyon sonrasında kist içine steroid uygulanabilir. Ancak steroid eklenmesinin kistin tekrarlamasını kesin olarak önlediği gösterilmemiştir.

Steroid enjeksiyonu:

• Ciltte renk değişikliği
• Cilt altı yağ dokusunda incelme
• Tendon ve çevre dokularda hasar
• Enfeksiyon

gibi riskler taşıyabilir.

Bu nedenle her aspirasyon sonrasında rutin olarak steroid uygulanması şart değildir.

Ganglion Kisti Patlatılmalı mıdır?

Hayır. Ganglion kistine kitapla vurmak, sert bir cisimle ezmek veya evde iğne batırmak önerilmez.

Bu işlemler:

• Sinir yaralanması
• Damar yaralanması
• Kanama
• Enfeksiyon
• Tendon hasarı
• Cilt yaralanması
• Yanlış tanının gecikmesi

gibi sorunlara neden olabilir.

Kist patlasa bile eklemle bağlantılı sapı yerinde kalacağı için tekrar oluşabilir.

Ganglion Kisti Ne Zaman Ameliyat Edilir?

Ganglion kisti ameliyatı şu durumlarda değerlendirilebilir:

• Ağrının günlük yaşamı belirgin etkilemesi
• El bileği hareketlerinin kısıtlanması
• Kavrama ve çalışma sırasında ciddi rahatsızlık oluşması
• Sinir basısına bağlı uyuşma veya güçsüzlük
• Kistin sürekli büyümesi
• Aspirasyon sonrasında tekrar etmesi
• Tanının kesin olmaması
• Kistin estetik olarak ciddi rahatsızlık vermesi
• Hastanın tedavinin olası yarar ve risklerini bilerek cerrahi istemesi

Kistin yalnızca görünür olması ameliyatı zorunlu hâle getirmez.

Ganglion Kisti Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyatta ganglion kisti, duvarı ve eklem ya da tendon kılıfıyla bağlantılı sapıyla birlikte çıkarılmaya çalışılır.

Yalnızca kistin görünen bölümünün çıkarılması tekrarlama riskini artırabilir. Bununla birlikte sapın çıkarılması da nüksü tamamen sıfırlamaz.

Ameliyat:

• Lokal anestezi
• Bölgesel anestezi
• Genel anestezi

altında yapılabilir.

Anestezi yöntemi kistin yerine, cerrahi tekniğe ve hastanın sağlık durumuna göre belirlenir.

Açık Ganglion Kisti Ameliyatı

Açık ameliyatta kistin üzerine uygun bir kesi yapılır. Kist çevredeki tendon, sinir ve damarlardan ayrılarak eklem kapsülü veya tendon kılıfıyla bağlantılı bölgesiyle birlikte çıkarılır.

Açık cerrahi:

• El bileğinin sırt tarafındaki kistlerde
• Avuç içi tarafındaki kistlerde
• Parmak tendon kılıfı ganglionlarında
• Ayak ve ayak bileği ganglionlarında

uygulanabilir.

Avuç içi tarafındaki ganglion ameliyatında radial arter ve yakın sinir yapılarının korunması özellikle önemlidir.

Artroskopik Ganglion Kisti Ameliyatı

El bileğinin sırt tarafındaki bazı ganglionlar, el bileği artroskopisi kullanılarak kapalı yöntemle tedavi edilebilir.

Artroskopik ameliyatta küçük kesilerden kamera ve özel aletlerle eklem içine girilir. Kistin eklemle bağlantılı sapı içeriden temizlenir.

Olası avantajları:

• Daha küçük kesiler
• Eklem içinin aynı anda değerlendirilmesi
• Eşlik eden bazı bağ ve kıkırdak sorunlarının görülmesi
• Uygun hastalarda erken hareket

olabilir.

Ancak artroskopik yöntem her ganglion kisti için uygun değildir. Kistin yeri, cerrahın deneyimi ve eşlik eden hastalıklar önemlidir.

Açık ve artroskopik cerrahi karşılaştırmalarında her iki yöntemle de başarılı sonuçlar bildirilmiştir. Artroskopinin tekrarlama veya komplikasyonlar bakımından her hastada açık cerrahiye kesin üstünlüğü gösterilmemiştir.

Ganglion Kisti Ameliyatından Sonra Tekrarlar mı?

Evet. Kist ve bağlantılı sapı çıkarılsa bile ganglion yeniden oluşabilir.

Cerrahi sonrasında bildirilen tekrarlama oranları:

• Kistin yerine
• Açık veya artroskopik tekniğe
• Cerrahi deneyime
• Takip süresine
• Önceden yapılan aspirasyonlara
• Kistin kökünün tam çıkarılabilmesine

göre önemli ölçüde değişir.

Sistematik incelemelerde açık cerrahi sonrasında yaklaşık yüzde 6–41, artroskopik cerrahi sonrasında yüzde 0–16 arasında değişen oranlar bildirilmiştir. Bu geniş aralıklar nedeniyle bütün hastalar için “ameliyattan sonra nüks yüzde 10’dur” şeklinde kesin bir oran vermek doğru değildir.

Genel olarak cerrahi tedaviden sonra tekrarlama, aspirasyona göre daha azdır; ancak cerrahinin yara, sertlik, sinir-damar yaralanması ve uzun süreli hassasiyet gibi ek riskleri bulunur.

Ganglion Kisti Ameliyatının Riskleri

Olası riskler şunlardır:

• Kistin tekrar etmesi
• Yara enfeksiyonu
• Kanama
• Yara izinde hassasiyet
• El bileğinde sertlik
• Hareket kaybı
• Uzun süren ağrı
• Duyu siniri yaralanması
• Uyuşma
• Tendon yaralanması
• Damar yaralanması
• Bölgesel ağrı sendromu
• Ekleme yakın bölgede skar dokusu oluşması

Avuç içi tarafındaki el bileği ganglionlarında radial arter yaralanması riski nedeniyle cerrahi anatomiye özellikle dikkat edilmelidir.

Ganglion Kisti Ameliyatı Sonrası Süreç

Ganglion kisti ameliyatlarının çoğu günübirlik olarak yapılabilir. Hasta çoğunlukla aynı gün evine dönebilir.

Ameliyattan sonra:

• El yüksekte tutulabilir.
• Parmak hareketlerine erken dönemde başlanabilir.
• Yara temiz ve kuru tutulur.
• Ağır kaldırma ve zorlayıcı el bileği hareketleri sınırlandırılır.
• Pansuman ve dikiş kontrolleri planlanır.
• Gerektiğinde kısa süreli atel kullanılabilir.

Parmak hareketlerinin tamamen hareketsiz bırakılması şişlik ve sertliği artırabilir. Ancak ameliyat bölgesini zorlayan hareketlerden kaçınılmalıdır.

Normal Hayata Ne Zaman Dönülür?

İyileşme süresi:

• Kistin yerine
• Açık veya artroskopik ameliyat yapılmasına
• Hastanın işine
• Kullanılan ele
• Ameliyat sonrası ağrı ve şişliğe

göre değişir.

Masa başı ve hafif el kullanımına daha erken dönülebilir. Ağır kaldırma, el bileğine yük verme, şınav ve yoğun spor için daha uzun süre gerekebilir.

Hastaların önemli bir bölümü birkaç hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilir. Ancak tam kavrama gücü ve el bileği rahatlığının kazanılması daha uzun sürebilir.

Her hastaya kesin olarak “2–6 haftada tamamen iyileşir” demek doğru değildir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Her ganglion kisti ameliyatından sonra fizik tedavi gerekmez.

Şu durumlarda el terapisi veya fizik tedavi önerilebilir:

• El bileğinde sertlik
• Hareket açıklığında azalma
• Kavrama gücünde belirgin kayıp
• Uzun süreli şişlik
• Ağrı nedeniyle eli kullanmaktan kaçınma
• Büyük veya tekrarlayan kist ameliyatı
• Eşlik eden el bileği problemi

Tedavide hareket açıklığı, ödem kontrolü, yara izi mobilizasyonu ve kas güçlendirme egzersizleri kullanılabilir.

Ganglion Kisti Sinire Baskı Yapar mı?

Evet. Özellikle derin veya belirli anatomik bölgelerdeki ganglionlar sinirlere baskı yapabilir.

Sinir basısına bağlı olarak:

• Uyuşma
• Karıncalanma
• Elektriklenme
• Yanma
• Kas güçsüzlüğü
• Kavrama kaybı

gelişebilir.

El bileği çevresindeki ganglionlar median, ulnar veya radial sinir dallarını etkileyebilir. Sinir basısı şüphesinde kistin yeri görüntülemeyle ayrıntılı değerlendirilmelidir.

Ganglion Kisti Damarı Sıkıştırır mı?

Nadiren damar basısı oluşturabilir. Özellikle el bileğinin avuç içi tarafındaki kistler radial arterle yakın ilişkili olabilir.

Parmaklarda belirgin soğukluk, renk değişikliği veya dolaşım bozukluğu varsa yalnızca ganglion kisti varsayılmamalı; damar değerlendirmesi yapılmalıdır.

Ganglion Kisti Kavrama Gücünü Azaltır mı?

Kist ağrıya neden oluyorsa hasta elini tam güçle kullanmaktan kaçınabilir. Bu nedenle gerçek sinir hasarı olmasa bile kavrama gücünde azalma hissedilebilir.

Sinir basısı, tendonla ilişki veya uzun süreli hareket kısıtlılığı varsa objektif kas güçsüzlüğü de gelişebilir.

Kist tedavi edildiğinde ağrı azalabilir; ancak kavrama gücünün tamamen düzelmesi için egzersiz ve zaman gerekebilir.

Ganglion Kisti Tekrar Oluşursa Ne Yapılır?

Tekrarlayan kistte öncelikle tanının doğru olduğu doğrulanmalıdır.

Değerlendirmede:

• Kistin önceki ameliyatla aynı bölgede olup olmadığı
• Eklem veya tendon kılıfıyla bağlantısı
• Sinir ve damarlarla ilişkisi
• İlk ameliyatın yöntemi
• Eşlik eden bağ veya eklem sorunu

incelenir.

Ağrısız küçük bir tekrar takip edilebilir. Ağrı, büyüme, hareket kısıtlılığı veya sinir basısı varsa yeniden aspirasyon ya da revizyon ameliyatı değerlendirilebilir.

Hangi Kitlelerde Ganglion Dışında Başka Bir Tanı Düşünülmelidir?

Aşağıdaki özelliklerde kitle yalnızca ganglion kabul edilmemelidir:

• Hızlı ve sürekli büyüme
• Sert ve düzensiz yapı
• Cilde veya çevre dokulara belirgin yapışıklık
• Gece ve istirahat ağrısı
• Renk ve ısı değişikliği
• Nabız atar gibi hareket etme
• Tekrarlayan kanama
• Ateş ve kızarıklık
• Kemik yıkımı
• MR’da solid görünüm
• Önceki tedavilere rağmen alışılmadık seyir

Bu durumda ultrason, MR veya gerektiğinde biyopsi planlanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Ganglion kisti ile yağ bezesi aynı şey midir?

Hayır. Ganglion kisti eklem kapsülü veya tendon kılıfı çevresinde gelişen, jel kıvamında sıvı içeren bir oluşumdur.

Yağ bezesi olarak bilinen lipom ise yağ dokusundan gelişen iyi huylu bir tümördür.

Ganglion kisti kanser midir?

Hayır. Ganglion kisti iyi huyludur ve kansere dönüşmez.

Ancak her el bileği kitlesi ganglion olmadığı için alışılmadık özellik taşıyan şişlikler değerlendirilmelidir.

Ganglion kisti kendiliğinden kaybolur mu?

Evet. Bazı ganglion kistleri aylar veya yıllar içinde kendiliğinden küçülebilir ya da kaybolabilir.

Ağrısız ve tipik kistler güvenle takip edilebilir.

Ganglion kistine masaj yapılır mı?

Hafif çevre doku masajının kisti yayması beklenmez ancak kistin sert biçimde ezilmesi önerilmez.

Masaj kistin eklemle bağlantılı sapını ortadan kaldırmadığı için kalıcı tedavi sağlamaz.

Ganglion kisti patlatılırsa ne olur?

Kistin içeriği çevre dokuya boşalabilir ve şişlik geçici olarak küçülebilir. Ancak kistin sapı kaldığı için yeniden oluşabilir.

Damar, sinir, tendon yaralanması ve enfeksiyon riski nedeniyle evde patlatılmamalıdır.

Ganglion kisti iğneyle boşaltılır mı?

Uygun yerleşimli kistler hekim tarafından iğneyle boşaltılabilir.

Özellikle avuç içi tarafındaki kistlerde damar ve sinir yakınlığı nedeniyle ultrason rehberliği gerekebilir.

İğneyle boşaltılan ganglion tekrarlar mı?

Evet. Aspirasyon sonrasında kistin kökü yerinde kaldığı için tekrar sıvıyla dolması sık görülür.

Tekrarlama oranı çalışmalar arasında önemli ölçüde değişmektedir.

Ganglion kistine kortizon yapılır mı?

Aspirasyon sonrasında steroid uygulanabilir ancak tekrarlamayı kesin olarak önlediği gösterilmemiştir.

Ciltte incelme, renk değişikliği ve çevre doku hasarı riski nedeniyle her hastada gerekli değildir.

Ganglion kisti ameliyat olmak zorunda mıdır?

Hayır. Ağrısız ve günlük yaşamı etkilemeyen ganglionlar takip edilebilir.

Ağrı, hareket kısıtlılığı, sinir basısı, büyüme veya tekrarlama varsa ameliyat değerlendirilebilir.

Ganglion kisti ameliyatından sonra tekrarlar mı?

Evet. Kist köküyle birlikte çıkarılsa bile yeniden oluşabilir.

Cerrahi sonrası tekrarlama ihtimali aspirasyondan genellikle daha düşüktür ancak sıfır değildir.

Ganglion ameliyatı açık mı, kapalı mı yapılır?

Kistin yerine ve özelliklerine göre açık veya artroskopik yöntem uygulanabilir.

Artroskopik yöntem en çok el bileğinin sırt tarafındaki uygun kistlerde kullanılır. Her ganglion kapalı ameliyata uygun değildir.

Ganglion ameliyatında genel anestezi gerekir mi?

Her zaman gerekmez. Ameliyat lokal, bölgesel veya genel anestezi altında yapılabilir.

Karar kistin yerine, ameliyat yöntemine ve hastanın sağlık durumuna göre verilir.

Ganglion ameliyatından sonra ne zaman işe dönülür?

Hafif işlere dönüş daha erken olabilir. Ağır el kullanımı ve yük kaldırma gerektiren işlerde daha uzun süre beklenebilir.

Dönüş zamanı ameliyat bölgesi ve hastanın iyileşmesine göre belirlenmelidir.

Ganglion kisti uyuşma yapar mı?

Kist sinire veya sinir dallarına baskı yaparsa uyuşma, karıncalanma ve elektriklenme oluşabilir.

Yeni başlayan güç kaybı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.

Ganglion kisti büyürse tehlikeli midir?

Büyüme ganglionlarda görülebilir ve tek başına kanser anlamına gelmez.

Ancak hızlı ve sürekli büyüyen, sertleşen veya alışılmadık ağrı oluşturan bir kitlede tanı yeniden değerlendirilmelidir.

Ganglion kisti için hangi doktora gidilir?

El ve el bileğindeki ganglion kistleri ortopedi ve travmatoloji uzmanı, özellikle el cerrahisiyle ilgilenen hekim tarafından değerlendirilebilir.

Ayak ve ayak bileğindeki kistler ise ilgili bölge cerrahisinde deneyimli ortopedi uzmanı tarafından incelenebilir.

Bursa’da Ganglion Kisti Tedavisi

El bileğinde ağrısız ve tipik bir ganglion kisti bulunması her zaman ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Küçük ve günlük yaşamı etkilemeyen kistler takip edilebilir.

Bilek hareketleriyle artan ağrı, kavrama güçlüğü, uyuşma, kistin giderek büyümesi veya aspirasyon sonrasında tekrar etmesi durumunda tedavi seçenekleri yeniden değerlendirilmelidir.

Bursa ve çevre illerden başvuran hastalarda kitlenin yeri ve özelliklerine göre muayene, ultrason, röntgen veya gerekli durumlarda MR incelemesi planlanabilir. Tedavi; takip, kısa süreli atel kullanımı, aspirasyon, açık cerrahi veya uygun el bileği ganglionlarında artroskopik cerrahi seçenekleri arasından hastaya özel olarak belirlenir.