Kemik Kisti Eklem Kisti Bursa
Kemik kisti ve eklem kisti, isimleri benzer olsa da aynı hastalık değildir. Kemik kisti kemiğin içinde gelişirken, ganglion kisti ve Baker kisti gibi eklem çevresi kistler eklem kapsülü, tendon kılıfı veya eklem sıvısıyla ilişkili yumuşak dokularda oluşur.
Kemik veya eklem çevresinde saptanan her kist ameliyat gerektirmez. Ancak ağrıya, şişliğe, hareket kısıtlılığına veya kemikte zayıflamaya neden olan kistlerin ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazıda kemik kisti, ganglion kisti ve Baker kisti arasındaki farkları; belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleriyle birlikte bulabilirsiniz.
Kemik Kisti ile Eklem Kisti Aynı Şey midir?
Hayır. Kemik kisti ve eklem kisti farklı anatomik dokulardan kaynaklanır.
- Kemik kisti: Kemiğin iç kısmında gelişir. Kemiğin dış kabuğunu incelterek kırık riskini artırabilir.
- Ganglion kisti: Eklem kapsülü veya tendon kılıfı çevresinde gelişir. En sık el ve el bileğinde görülür.
- Baker kisti: Diz eklemindeki sıvının diz arkasına doğru birikmesiyle oluşur.
- Menisküs kisti: Çoğunlukla menisküs yırtığıyla ilişkili olarak eklem sıvısının menisküs çevresine çıkması sonucu gelişir.
Bu nedenle röntgen veya MR raporunda “kist” yazması tek başına hastalığın türünü göstermez. Kistin kemik içinde mi yoksa eklem çevresinde mi olduğu tedavi planını doğrudan değiştirir.

Kemik Kisti Nedir?
Kemik kisti, kemiğin içerisinde oluşan, çoğunlukla iyi huylu ve sıvı veya kan içerebilen kistik bir kemik lezyonudur. Çocuklarda ve gençlerde daha sık görülmekle birlikte erişkinlerde de saptanabilir.
Kemik kistlerinin önemli bir bölümü herhangi bir belirti vermeden ilerler. Başka bir nedenle çekilen röntgende tesadüfen görülebilir. Kist büyüdüğünde veya kemiği belirgin şekilde zayıflattığında ağrı, şişlik ve patolojik kırık ortaya çıkabilir.
Kemik kistlerinin türleri, röntgen görüntüleri, kırık riski ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için kemik kisti tanısı ve tedavisi başlıklı ana rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kemik Kisti Kanser midir?
Basit kemik kisti ve anevrizmal kemik kisti iyi huylu kemik lezyonlarıdır ve kemik kanseri değildir. Ancak röntgende kiste benzeyen her oluşumun basit bir kemik kisti olduğu kabul edilmemelidir.
Bazı iyi huylu kemik tümörleri, enfeksiyonlar ve nadiren kötü huylu kemik tümörleri kistik bir görüntü oluşturabilir. Bu nedenle özellikle aşağıdaki bulgular varsa ayrıntılı değerlendirme gerekir:
- Gece devam eden veya giderek artan ağrı
- Hızla büyüyen şişlik
- Kemiğin dışına doğru uzanan kitle
- Nedeni açıklanamayan tekrarlayan ağrı
- Hafif bir darbeyle kırık oluşması
- Röntgende sınırları düzensiz kemik lezyonu görülmesi
- Ateş, halsizlik veya açıklanamayan kilo kaybı
Kemik kistlerinin diğer iyi ve kötü huylu lezyonlardan ayrılması hakkında bilgi için kemik tümörleri belirtileri, tanısı ve tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kemik Kisti Türleri Nelerdir?
Kemik içerisinde gelişen kistik lezyonların en sık karşılaşılan türleri basit kemik kisti ve anevrizmal kemik kistidir.
Basit Kemik Kisti
Basit kemik kisti, unikameral kemik kisti veya tek odacıklı kemik kisti olarak da adlandırılır. En sık çocuklarda ve ergenlerde görülür.

Genellikle:
- Üst kol kemiğinin omuza yakın bölümünde,
- Uyluk kemiğinin kalçaya yakın bölümünde,
- Büyüme plağına yakın kemik bölgelerinde ortaya çıkar.
Basit kemik kistleri çoğu zaman ağrısızdır. Bazı hastalarda ilk bulgu, hafif bir düşme veya darbe sonrasında meydana gelen patolojik kırık olabilir.
Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi de basit kemik kistlerinin çocuklarda ve ergenlerde daha sık görüldüğünü ve kemiği zayıflatarak kırık riskini artırabileceğini belirtmektedir.
Anevrizmal Kemik Kisti
Anevrizmal kemik kisti, içerisinde kanla dolu boşluklar bulunan, iyi huylu ancak bazı hastalarda hızlı büyüyebilen bir kemik lezyonudur. Çocuklarda ve genç erişkinlerde daha sık görülür.
Anevrizmal kemik kisti:
- Ağrıya,
- Şişliğe,
- Kemikte genişlemeye,
- Yakındaki eklemde hareket kısıtlılığına,
- Kemiğin dış kabuğunda incelmeye,
- Patolojik kırığa neden olabilir.

Bazı anevrizmal kemik kistleri tek başına gelişirken bazıları başka bir kemik tümörü veya kemik lezyonuna eşlik edebilir. Bu nedenle görüntüleme bulguları tipik değilse biyopsi gerekebilir.
Anevrizmal kemik kistinin tedavisi ve tekrarlama riski hakkında ayrıntılı bilgi için anevrizmal kemik kisti sayfamızı okuyabilirsiniz.
Eklem Kisti Nedir?
“Eklem kisti” hastalar tarafından eklem çevresindeki içi sıvı dolu şişlikleri tanımlamak için kullanılan genel bir ifadedir. Bu oluşumlar çoğunlukla kemiğin içinde değil; eklem kapsülü, tendon kılıfı veya eklem çevresindeki yumuşak dokularda gelişir.
En sık görülen eklem çevresi kistler şunlardır:
- Ganglion kisti
- Baker kisti
- Menisküs kisti
- Parmak eklemlerinde görülen muköz kistler
Eklem çevresindeki kistlerin tedavisinde yalnızca kistin büyüklüğü değil, kistin oluşmasına yol açan eklem veya tendon problemi de değerlendirilmelidir.
Ganglion Kisti Nedir?
Ganglion kisti, eklem kapsülü veya tendon kılıfı çevresinde oluşan, içinde jel kıvamında sıvı bulunan iyi huylu bir şişliktir. Kemik içinde gelişmediği için kemik kisti değildir.
Ganglion kistleri en sık:
- El bileğinin üst tarafında,
- El bileğinin avuç içi tarafında,
- Parmak eklemleri çevresinde,
- Ayak ve ayak bileğinde görülür.
Kistin boyutu zaman içerisinde değişebilir. Bazı ganglion kistleri hareket ve aktiviteyle büyürken dinlenmeyle küçülebilir. Bazıları ise kendiliğinden kaybolabilir.
Ganglion Kistinin Belirtileri Nelerdir?
Ganglion kisti şu belirtilere neden olabilir:
- El veya el bileğinde yuvarlak şişlik
- Eklem hareketleri sırasında ağrı
- Kavrama sırasında rahatsızlık
- Hareket kısıtlılığı
- Sinir basısına bağlı uyuşma veya karıncalanma
- Kistin bulunduğu bölgede hassasiyet
- Ayakta oluştuğunda ayakkabı basısına bağlı ağrı
Kist çok küçük olsa bile sinire yakın yerleşmişse ağrı ve uyuşma oluşturabilir. Buna karşılık büyük görünen bazı ganglion kistleri hiçbir belirti vermeyebilir.
Ganglion Kisti Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı çoğu zaman muayene ile konulabilir. Gerekli görülen hastalarda ultrason veya MR kullanılarak kistin iç yapısı, tendonlarla ilişkisi ve çevre dokulara yaptığı bası değerlendirilebilir.
Röntgen ganglion kistini doğrudan göstermeyebilir; ancak eklem kireçlenmesi, kemik çıkıntısı veya kemik tümörü gibi başka hastalıkları dışlamak amacıyla istenebilir.
Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisinin ganglion kisti bilgilendirmesinde de tanının çoğunlukla muayene ile konulabildiği ve belirti vermeyen kistlerin takip edilebildiği belirtilmektedir.
Ganglion Kisti Nasıl Tedavi Edilir?
Belirti vermeyen ganglion kistleri genellikle takip edilebilir. Ağrı veya hareket kısıtlılığı varsa aktivite düzenlemesi ve kısa süreli atel kullanımı düşünülebilir.
Tedavi seçenekleri şunlardır:
Takip
Ağrıya veya fonksiyon kaybına neden olmayan kistler belirli aralıklarla takip edilebilir.
Aspirasyon
Kistin içindeki sıvı iğne yardımıyla boşaltılabilir. Ancak kistin eklemle bağlantısı ve kapsülü yerinde kaldığı için aspirasyon sonrasında tekrar oluşabilir.
Cerrahi Tedavi
Ağrıya, sinir basısına veya hareket kısıtlılığına neden olan; aspirasyona rağmen tekrarlayan ganglion kistleri cerrahi olarak çıkarılabilir.
Cerrahi sırasında yalnızca görünen kist değil, kistin eklem kapsülü veya tendon kılıfıyla bağlantılı sapı da çıkarılmaya çalışılır. Buna rağmen her cerrahi işlemde olduğu gibi tekrarlama ihtimali tamamen ortadan kaldırılamaz.
Baker Kisti Nedir?
Baker kisti, diğer adıyla popliteal kist, diz eklemindeki sıvının diz arkasına doğru birikmesi sonucu oluşan şişliktir. Baker kisti kemik içerisinde gelişmez ve gerçek bir kemik kisti değildir.
Erişkinlerde Baker kisti çoğunlukla diz içerisindeki başka bir probleme bağlı oluşur. En sık nedenler şunlardır:
- Menisküs yırtığı
- Diz kireçlenmesi
- Eklem kıkırdağı hasarı
- Romatizmal eklem hastalıkları
- Diz içerisindeki iltihabi durumlar
- Eklem sıvısını artıran yaralanmalar
Bu nedenle yalnızca Baker kistinin boşaltılması her zaman kalıcı çözüm sağlamaz. Diz içinde sıvı artışına neden olan asıl problemin belirlenmesi gerekir.
Baker Kistinin Belirtileri Nelerdir?
Baker kisti şu belirtilere neden olabilir:
- Diz arkasında şişlik veya dolgunluk
- Diz bükülürken gerginlik hissi
- Diz arkasında ağrı
- Diz hareketlerinde kısıtlılık
- Uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık
- Baldıra doğru yayılan basınç hissi
Bazı Baker kistleri küçük ve ağrısızdır. Büyük kistler ise diz arkasında belirgin şişliğe ve hareket kısıtlılığına neden olabilir.
Baker Kisti Patlarsa Ne Olur?
Baker kisti bazen yırtılarak içerisindeki sıvının baldıra doğru yayılmasına neden olabilir. Bu durumda baldırda ani ağrı, şişlik, sıcaklık artışı veya kızarıklık ortaya çıkabilir.
Bu belirtiler toplardamar pıhtısı, yani derin ven trombozu belirtilerine benzeyebilir. Bu nedenle ani gelişen baldır şişliği ve ağrısı yalnızca Baker kistine bağlanmamalı ve gecikmeden değerlendirilmelidir.
Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi de Baker kisti belirtilerinin bazı durumlarda toplardamar pıhtısıyla karışabileceğini bildirmektedir.
Baker Kisti Nasıl Tedavi Edilir?
Baker kistinin tedavisinde öncelikle diz içerisindeki asıl hastalık belirlenir. Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Aktivitenin geçici olarak düzenlenmesi
- Buz uygulaması
- Uygun ağrı kesici ve antienflamatuvar tedavi
- Diz çevresi kaslarını güçlendiren egzersizler
- Ultrason eşliğinde aspirasyon
- Uygun hastalarda eklem içi enjeksiyon
- Menisküs yırtığı veya başka bir eklem içi problemin tedavisi
Baker kistinin doğrudan cerrahi olarak çıkarılması nadiren gerekir. Altta yatan diz problemi devam ettiği sürece yalnızca kistin çıkarılması veya boşaltılması sonrasında tekrar oluşabilir.
Baker kistiyle birlikte menisküs yırtığı saptanan hastalar, menisküs yırtığı belirtileri ve tedavisi sayfamızdan ayrıntılı bilgi alabilir.
Menisküs Kisti Nedir?
Menisküs kisti, çoğunlukla menisküsteki bir yırtık nedeniyle eklem sıvısının menisküsün dışına doğru ilerlemesiyle oluşur. En sık dizin eklem çizgisi seviyesinde ağrı ve ele gelen küçük bir şişlik şeklinde fark edilir.
Menisküs kistinin yalnızca boşaltılması yeterli olmayabilir. Kistin oluşmasına yol açan menisküs yırtığının da değerlendirilmesi gerekir. Uygun hastalarda artroskopik olarak menisküs yırtığı tedavi edilirken kist de boşaltılabilir veya çıkarılabilir.
Kemik ve Eklem Kistlerinde Tanı Nasıl Konulur?
Tanı süreci kistin bulunduğu bölgeye ve hangi dokudan kaynaklandığına göre planlanır.
Muayene
Kistin yeri, büyüklüğü, hareketle değişip değişmediği, ağrı ve sinir basısı bulguları değerlendirilir.
Röntgen
Röntgen, kemik içinde bir lezyon bulunup bulunmadığını göstermede temel görüntüleme yöntemidir. Kemik kistinin yerleşimi, sınırları, kemiğin dış kabuğunda oluşturduğu incelme ve kırık riski incelenir.
Ultrason
Yüzeysel yerleşimli ganglion ve Baker kistlerinin sıvı içerip içermediğini ve çevredeki damarlarla ilişkisini değerlendirmede kullanılabilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme
MR; kemik kistlerinin iç yapısını, eklem çevresi kistlerin tendon ve sinirlerle ilişkisini, menisküs yırtıklarını ve çevre yumuşak dokuları ayrıntılı olarak gösterir.
Bilgisayarlı Tomografi
Pelvis, omurga veya anatomik olarak karmaşık kemik bölgelerinde lezyonun kemik yapısıyla ilişkisini değerlendirmek için kullanılabilir.
Biyopsi
Her kemik kistinde biyopsi gerekmez. Görüntüleme bulguları tipik değilse, lezyon hızlı büyüyorsa veya kemik tümörü şüphesi varsa biyopsi planlanabilir.
Biyopsinin mümkünse kesin tedaviyi gerçekleştirecek ekip tarafından ve cerrahi plan dikkate alınarak yapılması önemlidir.
Kemik Kisti Nasıl Tedavi Edilir?
Kemik kisti tedavisi aşağıdaki özelliklere göre belirlenir:
- Hastanın yaşı
- Kistin türü
- Kistin büyüklüğü
- Kistin kemiğin hangi bölümünde bulunduğu
- Büyüme plağıyla ilişkisi
- Kemiğin ne kadar zayıfladığı
- Ağrı veya kırık bulunması
- Lezyonun takiplerde büyüyüp büyümediği
Tedavi seçenekleri arasında takip, aktivite düzenlemesi, enjeksiyon yöntemleri, küretaj, kemik grefti ve gerekli hastalarda kemiğin implantlarla desteklenmesi bulunur.
Her kemik kisti çıkarılmak zorunda değildir. Küçük, tipik görünümlü, ağrısız ve kırık riski düşük kistler düzenli röntgen kontrolleriyle takip edilebilir.
Kemik veya Eklem Kisti Ne Zaman Ameliyat Edilir?
Cerrahi tedavi şu durumlarda değerlendirilebilir:
- Kistin kemiği belirgin şekilde zayıflatması
- Patolojik kırık oluşması
- Kırık riskinin yüksek bulunması
- Kistin takiplerde büyümeye devam etmesi
- Sürekli veya giderek artan ağrı
- Eklem hareketlerinde belirgin kısıtlılık
- Sinir veya damar basısı
- Tanının görüntülemeyle kesinleştirilememesi
- Ganglion kistinin aspirasyona rağmen tekrarlaması
- Kemik tümörü şüphesi
- Kistin günlük yaşamı veya sporu belirgin şekilde etkilemesi
Ameliyat kararı yalnızca kistin büyüklüğüne bakılarak verilmez. Hastanın yaşı, şikâyetleri, kistin bulunduğu anatomik bölge ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir.
Bursa’da Kemik Kisti ve Eklem Kisti Değerlendirmesi
Bursa’da kemik veya eklem çevresinde kist şüphesiyle başvuran hastalarda ilk amaç, oluşumun gerçek bir kemik kisti mi, eklem çevresi kist mi yoksa farklı bir kemik veya yumuşak doku lezyonu mu olduğunu belirlemektir.
Muayene ile birlikte mevcut röntgen, ultrason, MR veya bilgisayarlı tomografi görüntüleri değerlendirilerek kişiye özel takip ve tedavi planı oluşturulur.
Özellikle çocuklarda kemiği zayıflatan kistler, tekrarlayan ağrı, giderek büyüyen şişlik veya hafif bir travmayla oluşan kırıklar geciktirilmeden ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kemik kisti kanser midir?
Basit kemik kisti ve anevrizmal kemik kisti iyi huylu kemik lezyonlarıdır. Ancak röntgende kiste benzeyen farklı kemik tümörleri bulunabildiği için tanının doğru konulması gerekir.
Kemik kisti ile eklem kisti arasındaki fark nedir?
Kemik kisti kemiğin içinde gelişir. Ganglion ve Baker kisti gibi eklem çevresi kistler ise eklem kapsülü, tendon kılıfı veya eklem sıvısıyla ilişkili yumuşak dokularda oluşur.
Kemik kisti kendiliğinden geçer mi?
Bazı basit kemik kistleri çocuk büyüdükçe küçülebilir veya daha az aktif hale gelebilir. Ancak kemiği zayıflatan kistlerin kırık riski nedeniyle düzenli takip edilmesi gerekir.
Kemik kisti ağrı yapar mı?
Küçük kemik kistleri ağrı yapmayabilir. Kist büyüdüğünde, kemiğin dış kabuğunu incelttiğinde veya kist bölgesinde kırık oluştuğunda ağrı görülebilir.
Kemik kisti kırığa neden olur mu?
Evet. Kist kemiğin sağlam yapısının yerini alarak kemiği zayıflatabilir. Bu durumda hafif bir düşme veya darbe sonrasında patolojik kırık oluşabilir.
Ganglion kisti kemik kisti midir?
Hayır. Ganglion kisti eklem kapsülü veya tendon kılıfı çevresinde gelişen bir yumuşak doku kistidir.
Ganglion kisti ameliyatsız geçer mi?
Bazı ganglion kistleri kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Ağrıya, hareket kısıtlılığına veya sinir basısına neden olmayan kistler takip edilebilir.
Ganglion kisti aspirasyondan sonra tekrarlar mı?
Evet. Aspirasyon sırasında kistin içindeki sıvı boşaltılır ancak eklemle bağlantılı kapsülü yerinde kalabilir. Bu nedenle tekrar oluşma ihtimali vardır.
Baker kisti neden oluşur?
Baker kisti genellikle menisküs yırtığı, diz kireçlenmesi, romatizmal hastalık veya eklem kıkırdağı hasarı nedeniyle artan diz sıvısının diz arkasında birikmesi sonucu oluşur.
Baker kisti tehlikeli midir?
Çoğu Baker kisti iyi huyludur. Ancak kist yırtıldığında baldırda ani ağrı ve şişlik oluşturabilir. Bu belirtiler toplardamar pıhtısıyla karışabileceği için acil değerlendirme gerekebilir.
Her kemik kistinde biyopsi gerekir mi?
Hayır. Röntgen ve MR bulguları tipik olan bazı kemik kistlerinde biyopsi gerekmeyebilir. Görüntüleme bulguları şüpheliyse veya farklı bir kemik tümörü düşünülüyorsa biyopsi yapılabilir.
Kemik kisti ameliyattan sonra tekrarlar mı?
Tekrarlama riski kistin türüne, hastanın yaşına, kistin yerleşimine ve uygulanan tedaviye göre değişir. Bu nedenle ameliyat sonrasında düzenli görüntüleme kontrolleri önemlidir.
