Doç. Dr. Hanifi Üçpunar – Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, Bursa

1. İlk Muayene: Hasta Polikliniğe Başvurduğunda Ne Yapılır?

Kemik tümörleri genellikle ağrı, şişlik veya ele gelen kitle fark edilmesiyle ortaya çıkar. Hasta ortopedi polikliniğine başvurduğunda ilk olarak ayrıntılı öykü alınır ve fizik muayene yapılır. Sonrasında tanıya yön verecek radyolojik tetkikler istenir:

• Direkt grafi (röntgen): Tümörün yeri, boyutu ve kemik yapısındaki değişiklikler değerlendirilir.

• Manyetik rezonans (MR): Yumuşak dokulara yayılım, sinir ve damar ilişkileri belirlenir.

• Bilgisayarlı tomografi (BT): Kemiğin yapısını ve cerrahi planlamayı detaylandırır.

• Laboratuvar testleri: Metastaz veya enfeksiyon şüphesinde yol gösterici olabilir.

Bu aşamada amaç, tümörün iyi huylu mu yoksa kötü huylu olduğuna dair ilk izlenimi elde etmektir. Ancak kesin tanı biyopsi ile konur.

2. Biyopsi: Kesin Tanının Konulduğu Aşama

Biyopsi, kemik tümörü tanısında en kritik basamaktır. Yanlış teknikle yapılan biyopsiler, daha sonra yapılacak ameliyatın planını zorlaştırabilir. Bu nedenle mutlaka ortopedik onkoloji konusunda deneyimli bir cerrah tarafından yapılmalıdır.

• İğne (tru-cut) biyopsisi: Görüntüleme eşliğinde, minimal invaziv şekilde doku örneği alınır.

• Açık biyopsi: Cerrahi kesi hattı, ileride yapılacak ameliyatla uyumlu olacak şekilde planlanır.

Patoloji sonucu ile tümörün tipi ve derecesi belirlenir (örneğin osteosarkom, kondrosarkom, dev hücreli tümör vb.). Bu bilgi tedavi stratejisinin temelini oluşturur.

3. Cerrahi Tedavi: Ameliyat Ne Zaman Gerekir?

Tümörün tipi, evresi ve yerleşimi tedavi kararını belirler. Kötü huylu (malign) tümörlerde genellikle cerrahi zorunludur.

Ameliyat türleri:

1. Kürtaj ve kemik grefti: İyi huylu tümörlerde uygulanır.

2. Segmenter rezeksiyon: Kemiğin tümörlü bölümü çıkarılır, protez veya plak-vida sistemiyle yeniden yapılandırılır.

3. Tümör protezi: Özellikle kalça ve diz çevresinde kemik kaybı fazla olan hastalarda tercih edilir.

4. Amputasyon: Günümüzde nadir olmakla birlikte, çok ileri vakalarda veya damar-sinir bütünlüğü bozulmuşsa uygulanabilir.

4. Kemoterapi ve Radyoterapi Ne Zaman Gerekir?

Her kemik tümörü için kemoterapi veya radyoterapi gerekmez. Bu tedaviler genellikle malign (kötü huylu) tümörlerde kullanılır.

Kemoterapi:

• Osteosarkom ve Ewing sarkomu gibi hızlı büyüyen tümörlerde zorunludur.

• Ameliyat öncesi (neoadjuvan) dönemde tümörü küçültmek,

• Ameliyat sonrası (adjuvan) dönemde ise olası mikroskobik hücreleri yok etmek amacıyla uygulanır.

Radyoterapi:

• Ameliyatla çıkarılamayan, nüks eden veya ağrılı metastatik tümörlerde uygulanabilir.

• Genellikle palyatif amaçlı (ağrı ve fonksiyon kontrolü için) kullanılır.

5. Ameliyat Sonrası Süreç ve Takip

Cerrahi sonrası süreç, tedavinin başarısı kadar önemlidir.

• İlk günlerde: Yara bakımı, ağrı kontrolü ve enfeksiyonun önlenmesi sağlanır.

• Fizyoterapi: Eklem hareket açıklığı korunmalı ve kas gücü erken dönemde geri kazandırılmalıdır.

• Patoloji raporu: Kesin tanı ve evreleme için tekrar değerlendirilir.

• Takip planı: İlk 2 yıl üçer aylık, sonraki dönemde altı aylık radyolojik kontrollerle devam eder.

6. Tedavi Başarısında En Önemli Faktörler

Başarılı bir sonuç için:

• Doğru biyopsi planlaması,

• Deneyimli ortopedik onkoloji cerrahı,

• Multidisipliner ekip çalışması (onkolog, patolog, radyolog, fizyoterapist iş birliği)
  gereklidir.

Erken tanı alan hastalarda hem tümör temizliği sağlanabilir hem de uzuv fonksiyonu korunabilir.

Sonuç

Kemik tümörleri nadir görülmekle birlikte, doğru tanı ve planlı tedaviyle başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür.
Her kitle mutlaka ciddiyetle incelenmeli ve ortopedik onkoloji konusunda deneyimli bir uzmana başvurulmalıdır.

📍 Bilgi ve Randevu İçin:
Doç. Dr. Hanifi Üçpunar – Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, Bursa
📞 0507 220 62 32 (WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz)
🌐 www.drhanifiucpunar.org