Sinovyal Kondromatozis Nedir?

Sinovyal kondromatozis; eklemin iç yüzeyini kaplayan sinovya dokusunun anormal şekilde çoğalarak çok sayıda kıkırdak nodülü oluşturduğu, nadir görülen ve genellikle iyi huylu bir eklem hastalığıdır. Sinovyal osteokondromatozis olarak da adlandırılabilir.

Oluşan kıkırdak nodülleri zamanla sinovya dokusundan ayrılarak eklem içinde serbestçe dolaşabilir. Bu yapılara tıbbi olarak serbest eklem cismi veya “loose body”, hasta dilinde ise bazen eklem faresi adı verilir.

Sinovyal kondromatozis kanser değildir ve çoğunlukla tek bir eklemi etkiler. Bununla birlikte eklem içinde çok sayıda serbest cisim oluşması; ağrıya, şişliğe, kilitlenmeye, hareket kısıtlılığına ve zaman içinde eklem kıkırdağının zarar görmesine neden olabilir.

Hastalığın erken dönemde tanınması, eklem yüzeylerinde kalıcı hasar ve kireçlenme gelişmeden uygun tedavinin planlanması açısından önemlidir. Sinovyal kondromatozis en sık diz ekleminde görülür; bunu kalça, dirsek, omuz ve ayak bileği izler.

Sinovya Nedir?

Sinovya, diz, kalça, omuz ve dirsek gibi hareketli eklemlerin iç yüzeyini kaplayan ince bir dokudur.

Sinovyanın temel görevleri:

Eklem sıvısının üretilmesine katkıda bulunmak
Eklem yüzeyleri arasındaki sürtünmeyi azaltmak
Kıkırdağın beslenmesini desteklemek
Eklem hareketlerinin daha rahat gerçekleşmesini sağlamak

şeklinde özetlenebilir.

Sinovyal kondromatoziste bu doku içinde küçük kıkırdak odakları gelişir. Bu odaklar büyüyebilir, sinovyaya bağlı kalabilir veya koparak eklem boşluğu içinde serbest hâle gelebilir.

Sinovyal Kondromatozis Bir Tümör müdür?

Sinovyal kondromatozis iyi huylu bir sinovyal çoğalma hastalığıdır. Klasik kaynaklarda kıkırdak metaplazisi olarak tanımlanmış, güncel değerlendirmelerde ise primer sinovyal kondromatozis iyi huylu neoplastik bir süreç olarak da ele alınmıştır.

Hastalık çoğunlukla kanser gibi davranmaz ve uzak organlara yayılmaz. Ancak bulunduğu eklemde ilerleyerek kıkırdak hasarı, kemik erozyonu ve eklem kireçlenmesi oluşturabilir.

Çok nadir durumlarda kötü huylu kıkırdak tümörüne dönüşüm bildirilebilir. Bu olasılık oldukça düşüktür. Özellikle:

Hızlı büyüyen kitle
Kemik dokusunda ilerleyici yıkım
Tedaviye rağmen kısa sürede tekrarlama
Eklem dışına belirgin yayılım
Giderek artan gece ve istirahat ağrısı

bulunması hâlinde tanının yeniden değerlendirilmesi ve gerekirse biyopsi yapılması gerekebilir.

Sinovyal Kondromatozis Nasıl Oluşur?

Sinovyal kondromatoziste eklem zarının bazı bölgeleri kıkırdak dokusuna dönüşerek küçük nodüller meydana getirir.

Hastalık genel olarak şu aşamalardan geçebilir:

Sinovya dokusu içinde kıkırdak nodülleri oluşur.
Nodüller büyür ve sayıları artar.
Bazı nodüller sinovyadan koparak eklem içine düşer.
Serbest cisimler eklem sıvısı içinde beslenmeye devam ederek büyüyebilir.
Zaman içinde kireçlenebilir veya kemikleşebilir.
Eklem hareketleri sırasında kıkırdak yüzeylere sürtünerek hasara neden olabilir.
İleri dönemde eklem kireçlenmesi gelişebilir.

Serbest cisimlerin boyutu birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilir. Bazı hastalarda birkaç büyük parça bulunurken bazı hastalarda eklem içinde çok sayıda küçük nodül görülebilir.

Primer Sinovyal Kondromatozis Nedir?

Primer sinovyal kondromatozis, önceden belirgin bir eklem hastalığı bulunmadan sinovya dokusunda kendiliğinden gelişen formdur.

Genellikle:

Tek bir eklemi etkiler.
Çok sayıda ve birbirine benzer kıkırdak nodülü oluşturur.
Genç ve orta yaşlı erişkinlerde görülür.
Erkeklerde daha sık olabilir.
Tedavi sonrasında tekrarlama riski bulunur.

Primer sinovyal kondromatozisin kesin nedeni bilinmemektedir. Hastalığın kalıtsal olarak geçtiğini gösteren belirgin bir kanıt bulunmamaktadır.

Sekonder Sinovyal Kondromatozis Nedir?

Sekonder sinovyal kondromatozis, önceden var olan başka bir eklem hastalığına bağlı olarak oluşur.

Başlıca nedenleri şunlardır:

Eklem kireçlenmesi
Osteokondral kırıklar
Eklem içi travma
Osteokondritis dissekans
Menisküs veya kıkırdak yaralanmaları
Eklem yüzeyinden kopan kemik-kıkırdak parçaları

Sekonder tipte serbest cisimlerin sayısı genellikle daha az olabilir ve parçalar birbirinden farklı şekil ve büyüklükte görülebilir.

Tedavi planlanırken yalnızca serbest cisimlerin çıkarılması değil, altta yatan kireçlenme veya kıkırdak hastalığının da değerlendirilmesi gerekir.

Sinovyal Kondromatozis Kimlerde Görülür?

Hastalık her yaşta görülebilmekle birlikte daha çok 30–50 yaş arasındaki erişkinlerde ortaya çıkar. Erkeklerde kadınlardan daha sık bildirilmektedir.

Çoğu hastada tek bir eklem etkilenir. Aynı anda birden fazla eklemde görülmesi oldukça nadirdir.

Sinovyal kondromatozis:

Sporcularda
Masa başı çalışanlarda
Fiziksel iş yapanlarda
Daha önce eklem yaralanması geçirenlerde
Herhangi bir travma öyküsü bulunmayan kişilerde

görülebilir.

Bu nedenle hastalık yalnızca eklemi yoğun kullanan kişilerde ortaya çıkan bir aşınma problemi olarak değerlendirilmemelidir.

Sinovyal Kondromatozis En Sık Hangi Eklemlerde Görülür?

Dizde Sinovyal Kondromatozis

En sık tutulan eklem dizdir.

Dizdeki serbest cisimler:

Diz kapağının üstündeki boşlukta
Diz kapağının arkasında
Menisküs çevresinde
Eklem arka bölümünde
Hoffa yağ yastığı çevresinde
Ön ve arka çapraz bağ komşuluğunda

yerleşebilir.

Hastalar çoğunlukla dizde şişlik, ağrı, takılma, kilitlenme ve hareket sırasında ses gelmesi şikâyetiyle başvurur.

Kalçada Sinovyal Kondromatozis

Kalça eklemi vücudun derininde bulunduğu için serbest cisimler dışarıdan hissedilemez.

Kalçada:

Kasık ağrısı
Kalça hareketlerinde kısıtlılık
Oturup kalkarken ağrı
Arabaya binip inerken zorlanma
Topallama
Takılma veya atlama hissi

görülebilir.

Kalça eklemindeki kondromatozis tedavisinde uygun hastalarda kalça artroskopisi uygulanabilir. Ancak eklemin arka ve çevresel bölümlerine yayılmış büyük oluşumlarda açık veya kombine cerrahi gerekebilir. Kalça artroskopisiyle serbest cisimlerin çıkarılması ve sinovektomi sonrasında başarılı sonuçlar bildirilmektedir.

Dirsekte Sinovyal Kondromatozis

Dirsekte ağrı, hareket kaybı, kilitlenme ve özellikle dirseğin tam açılamaması görülebilir.

Yüzeyel yerleşimli bazı serbest cisimler elle hissedilebilir.

Omuzda Sinovyal Kondromatozis

Omuzda ağrı, hareket sırasında takılma, ses gelmesi ve hareket kısıtlılığına neden olabilir.

Serbest cisimler omuz eklemi içinde veya biseps tendon kılıfı boyunca yerleşebilir.

Ayak Bileğinde Sinovyal Kondromatozis

Ayak bileğinde şişlik, hareket sırasında ağrı, ayakkabı kullanımında rahatsızlık ve tekrarlayan kilitlenme görülebilir.

Dar bir eklem olması nedeniyle küçük serbest cisimler bile hareketi belirgin şekilde kısıtlayabilir.

Sinovyal Kondromatozis Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hastalığın evresine, serbest cisimlerin sayısına ve eklem kıkırdağındaki hasara göre değişir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

Eklem ağrısı
Eklem şişliği
Hareket kısıtlılığı
Eklemde sertlik
Takılma hissi
Eklem kilitlenmesi
Hareket sırasında sürtünme veya gıcırdama
Tıklama veya patlama sesi
Eklem çevresinde hassasiyet
Eklem içinde hareket eden cisim hissi
Kaslarda zayıflama
Topallama
Günlük aktivitelerde zorlanma

Diz, dirsek ve ayak bileği gibi cilde yakın eklemlerde serbest cisimler bazen küçük, sert ve hareketli nodüller şeklinde elle hissedilebilir.

Eklem Faresi Ne Demektir?

Eklem faresi, eklem içinde serbestçe dolaşan kemik veya kıkırdak parçaları için kullanılan hasta dilindeki bir ifadedir.

Sinovyal kondromatoziste oluşan nodüller sinovyadan koparak eklem faresi hâline gelebilir.

Ancak her eklem faresi sinovyal kondromatozise bağlı değildir. Serbest eklem cisimleri ayrıca:

Eklem kireçlenmesi
Kıkırdak yaralanması
Osteokondritis dissekans
Eklem içi kırık
Travma

sonrasında da oluşabilir.

Bu nedenle eklem içinde serbest cisim görülmesi tek başına primer sinovyal kondromatozis tanısı koydurmaz.

Sinovyal Kondromatozis Eklem Kilitlenmesi Yapar mı?

Evet. Serbest cisimler iki eklem yüzeyi arasına sıkışarak eklemin geçici olarak hareket edememesine neden olabilir.

Hasta:

Dizini tam açamayabilir.
Eklemi belirli bir açıda kilitlenmiş hissedebilir.
Hareket sırasında aniden takılma yaşayabilir.
Bir hareketten sonra eklemin yeniden açıldığını fark edebilir.

Tekrarlayan kilitlenme, kıkırdak yüzeylerinde hasara neden olabileceği için değerlendirilmelidir.

Sinovyal Kondromatozis Kireçlenme Yapar mı?

Evet. Eklem içinde dolaşan serbest cisimler, hareket sırasında eklem kıkırdağına sürtünebilir.

Zaman içinde:

Kıkırdakta çizilme
Kıkırdak kaybı
Eklem yüzeylerinde aşınma
Kemik çıkıntıları
Eklem aralığında daralma
İkincil osteoartrit

gelişebilir.

Eklemde hastalık nedeniyle oluşmuş kıkırdak hasarı, serbest cisimler çıkarılsa bile tamamen geri dönmeyebilir. Bu nedenle tedavi sonucunu belirleyen faktörlerden biri ameliyat öncesinde oluşmuş eklem hasarının derecesidir.

Sinovyal Kondromatozis Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı hastanın şikâyetleri, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilerek konulur.

Muayenede:

Şişlik
Eklem hareket açıklığı
Kilitlenme
Krepitasyon
Kas gücü
Eklem stabilitesi
Serbest cisimlerin hissedilip hissedilmediği

değerlendirilir.

Kesin tanı çoğunlukla ameliyat sırasında çıkarılan dokuların patolojik incelemesiyle doğrulanır.

Röntgende Sinovyal Kondromatozis Görülür mü?

Kireçlenmiş veya kemikleşmiş serbest cisimler röntgende görülebilir.

Röntgende:

Eklem içinde çok sayıda yuvarlak nodül
Halkasal veya noktasal kireçlenmeler
Eklem kireçlenmesi
Kemik yüzeyinde basıya bağlı erozyon
Eklem aralığında daralma

saptanabilir.

Ancak erken dönemde nodüller yalnızca kıkırdak yapısında olabilir. Kireçlenmemiş kıkırdak parçaları röntgende görünmeyebilir.

Bu nedenle normal röntgen, sinovyal kondromatozis tanısını dışlamaz.

Sinovyal Kondromatoziste MR Neden Önemlidir?

MR, sinovyal kondromatozisin değerlendirilmesinde en yararlı görüntüleme yöntemlerinden biridir.

MR ile:

Kireçlenmemiş kıkırdak nodülleri
Serbest cisimlerin sayısı ve dağılımı
Sinovya dokusundaki kalınlaşma
Eklem sıvısı artışı
Kıkırdak hasarı
Kemik erozyonları
Eklem dışına uzanım
Tendon kılıfı veya bursa tutulumu

değerlendirilebilir.

MR özellikle röntgende serbest cisim görülmeyen erken hastalarda önemlidir.

Kontrastlı MR, aktif sinovyal dokunun ve hastalığın eklem içindeki yayılımının değerlendirilmesine yardımcı olabilir. MR ayrıca ameliyatın artroskopik, açık veya kombine yöntemle planlanmasında yol gösterir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Kullanılır?

Tomografi, kireçlenmiş veya kemikleşmiş serbest cisimleri ve kemik yapısını ayrıntılı şekilde gösterir.

Özellikle:

Röntgende tam seçilemeyen kireçlenmeler
Kemik erozyonları
Kalça gibi derin eklemler
Ameliyat planlaması

için kullanılabilir.

MR yumuşak doku ve kıkırdak nodüllerini, tomografi ise mineralize ve kemikleşmiş yapıları daha ayrıntılı gösterir.

Hangi Hastalıklarla Karışabilir?

Sinovyal kondromatozis şu hastalıklarla karışabilir:

Eklem kireçlenmesine bağlı serbest cisimler
Osteokondritis dissekans
Eklem içi kırık
Menisküs yaralanması
Pigmente villonodüler sinovit
Tenosinovyal dev hücreli tümör
Enfeksiyon
Gut
Romatizmal hastalıklar
Kıkırdak tümörleri
Sinovyal sarkom
Kondrosarkom

Özellikle kemikte belirgin yıkım, eklem dışına büyük kitle şeklinde yayılım veya hızlı ilerleme bulunuyorsa tanının biyopsi ve patolojik incelemeyle netleştirilmesi gerekir.

Sinovyal Kondromatoziste Biyopsi Gerekir mi?

Görüntüleme bulguları tipik olan ve ameliyat planlanan hastalarda çıkarılan serbest cisimler ile sinovya dokusu patolojik incelemeye gönderilir.

Tanı şüpheliyse, kitle eklem dışına yayılıyorsa veya kötü huylu bir tümör olasılığı bulunuyorsa ameliyattan önce biyopsi gerekebilir.

Biyopsi kararı:

MR görünümü
Hastalığın büyüme hızı
Kemik yıkımı
Önceki tedaviler
Tekrarlama öyküsü

dikkate alınarak verilmelidir.

Sinovyal Kondromatozis Ameliyatsız Tedavi Edilebilir mi?

Ağrısı bulunmayan, eklem hareketleri normal olan ve görüntülemelerde belirgin kıkırdak hasarı görülmeyen seçilmiş hastalar takip edilebilir.

Ameliyatsız tedavide:

Aktivite düzenlemesi
Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar
Soğuk uygulama
Eklem hareketlerini koruyan egzersizler
Kas güçlendirme
Düzenli klinik ve radyolojik takip

uygulanabilir.

Bu yöntemler ağrı ve şişliği azaltabilir ancak oluşmuş serbest cisimleri ortadan kaldırmaz.

Takip sırasında:

Ağrının artması
Eklem hareketlerinin azalması
Tekrarlayan kilitlenme
Serbest cisimlerin büyümesi
Kıkırdak hasarının ilerlemesi

durumunda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.

Sinovyal Kondromatozis Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi şu durumlarda uygulanabilir:

Sürekli veya giderek artan eklem ağrısı
Tekrarlayan eklem şişliği
Hareket kısıtlılığı
Takılma veya kilitlenme
Serbest cisimlere bağlı mekanik şikâyetler
Kıkırdak hasarı riski
Günlük yaşam veya spor aktivitelerinin etkilenmesi
Tanının kesinleştirilmesi gereksinimi
Hastalığın takiplerde ilerlemesi

Primer sinovyal kondromatoziste temel cerrahi yaklaşım, serbest cisimlerin çıkarılması ve aktif hastalıklı sinovya dokusunun uygun ölçüde temizlenmesidir.

Serbest Cisimlerin Çıkarılması

Ameliyat sırasında eklem içindeki kıkırdak veya kemikleşmiş parçalar çıkarılır.

Serbest cisimlerin tamamının çıkarılması önemlidir. Eklem içinde parça kalması:

Şikâyetlerin devam etmesine
Eklem kıkırdağının zarar görmesine
Kilitlenmenin sürmesine
Hastalığın tekrarlamış gibi görünmesine

neden olabilir.

Çıkarılan serbest cisimler patolojik incelemeye gönderilmelidir.

Sinovektomi Nedir?

Sinovektomi, hastalıklı sinovya dokusunun kısmen veya tamamen çıkarılmasıdır.

Sinovyal kondromatoziste yalnızca serbest cisimlerin çıkarılması bazı hastalarda yeterli olabilir. Ancak aktif ve yaygın sinovyal hastalık bulunuyorsa sinovektomi eklenmesi tekrarlama riskini azaltabilir.

Sinovektomi:

Kısmi sinovektomi
Tam sinovektomi
Artroskopik sinovektomi
Açık sinovektomi

şeklinde uygulanabilir.

Hastalıklı sinovyanın her bölgesine artroskopiyle ulaşmak mümkün olmayabilir. Bu nedenle yöntem hastalığın yaygınlığına göre seçilir.

Güncel çalışmalarda yalnızca serbest cisim çıkarılmasına kıyasla sinovektomi eklenen tedavilerde daha düşük nüks oranları bildirilmiştir. Bununla birlikte kanıtların önemli bölümü küçük ve geriye dönük hasta serilerine dayanmaktadır.

Artroskopik Sinovyal Kondromatozis Ameliyatı

Artroskopik ameliyatta ekleme küçük kesilerden kamera ve özel cerrahi aletlerle girilir.

Artroskopi sırasında:

Eklem içindeki serbest cisimler çıkarılır.
Hastalıklı sinovya temizlenir.
Kıkırdak yüzeyler değerlendirilir.
Menisküs, bağ veya diğer eklem sorunları incelenir.
Gerekli alanlara sinovektomi uygulanır.

Artroskopinin olası avantajları şunlardır:

Daha küçük kesiler
Daha az yumuşak doku hasarı
Erken eklem hareketi
Daha kısa hastane yatışı
Eklem içinin ayrıntılı değerlendirilmesi
Uygun hastalarda daha hızlı rehabilitasyon

Diz artroskopisi, sinovyal kondromatozise bağlı kemik ve kıkırdak serbest cisimlerinin çıkarılmasında kullanılabilen bir yöntemdir.

Ancak her sinovyal kondromatozis artroskopik ameliyata uygun değildir.

Açık Sinovyal Kondromatozis Ameliyatı

Açık cerrahide ekleme daha geniş bir kesiyle ulaşılır.

Açık ameliyat şu durumlarda tercih edilebilir:

Çok büyük serbest cisimler
Eklem arkasında ulaşılması zor nodüller
Eklem dışına uzanım
Yaygın sinovya tutulumu
Artroskopiyle ulaşılamayan bölgeler
Daha önce geçirilmiş ve tekrarlamış hastalık
Damar veya sinir komşuluğunda kitle
Kalça gibi derin eklemlerde ileri hastalık

Açık cerrahiyle serbest cisimlerin çıkarılması ve daha geniş sinovektomi yapılması mümkün olabilir.

Dezavantajları arasında daha büyük kesi, daha fazla yumuşak doku hasarı ve daha uzun rehabilitasyon süreci yer alabilir.

Kombine Açık ve Artroskopik Cerrahi

Bazı hastalarda eklemin ön bölümündeki nodüller artroskopik olarak, arka veya eklem dışındaki büyük kitleler ise açık yöntemle çıkarılabilir.

Bu kombine yaklaşım özellikle:

Çok sayıda serbest cisim
Eklem ön ve arka bölümünde yaygın hastalık
Büyük ekstraartiküler kitle
Tek yöntemle bütün lezyonlara ulaşılamaması

durumlarında kullanılabilir.

Cerrahi yöntemin seçiminde kesinin küçüklüğünden çok, hastalıklı dokuların ve serbest cisimlerin güvenli ve yeterli biçimde temizlenmesi önemlidir.

İleri Kireçlenmede Eklem Protezi Gerekir mi?

Sinovyal kondromatozis uzun süre devam etmiş ve eklem kıkırdağında ileri derecede hasar oluşturmuşsa yalnızca serbest cisimlerin çıkarılması ağrıyı tamamen gidermeyebilir.

İleri kireçlenme bulunan seçilmiş hastalarda:

Diz protezi
Kalça protezi
Daha nadiren diğer eklem protezleri

değerlendirilebilir.

Protez ameliyatı sırasında serbest cisimlerin ve aktif hastalıklı sinovya dokusunun mümkün olduğunca temizlenmesi gerekir.

Protez daha çok ileri yaşta, belirgin kıkırdak kaybı, sürekli ağrı ve ciddi hareket kısıtlılığı bulunan hastalarda düşünülür. Genç ve eklem kıkırdağı korunmuş hastalarda öncelikle eklemi koruyucu cerrahi yöntemler tercih edilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

İyileşme süresi:

Tutulan ekleme
Hastalığın yaygınlığına
Açık veya artroskopik cerrahi yapılmasına
Sinovektominin kapsamına
Eklem kıkırdağındaki hasara
Hastanın genel sağlık durumuna

göre değişir.

Ameliyat sonrasında çoğunlukla:

Ağrı ve şişlik kontrolü
Erken eklem hareketleri
Kas güçlendirme
Kademeli yük verme
Yürüme eğitimi
Fizik tedavi
Düzenli klinik ve görüntüleme kontrolleri

planlanır.

Artroskopik ameliyat sonrasında günlük yaşama dönüş açık cerrahiye göre daha erken olabilir. Ancak yaygın sinovektomi uygulanmışsa şişlik ve eklem hareketlerindeki iyileşme daha uzun sürebilir.

Sinovyal Kondromatozis Ameliyatından Sonra Tekrarlar mı?

Evet. Sinovyal kondromatozis ameliyattan sonra tekrarlayabilir.

Tekrarlama ihtimalini etkileyen faktörler şunlardır:

Aktif sinovya dokusunun devam etmesi
Serbest cisimlerin tamamen çıkarılamaması
Hastalığın yaygın olması
Yalnızca serbest cisim çıkarılması
Sinovektominin yetersiz kalması
Daha önce tekrarlamış hastalık
Takip süresi

Nüks oranını bütün hastalar için sabit olarak yüzde 20 şeklinde vermek doğru değildir. Çalışmalarda uygulanan cerrahi yönteme, tutulan ekleme ve takip süresine göre oldukça farklı oranlar bildirilmiştir.

Dize ilişkin güncel bir sistematik incelemede yalnızca artroskopik serbest cisim çıkarılması sonrasında daha yüksek, serbest cisim çıkarılmasıyla birlikte sinovektomi yapılan hastalarda ise daha düşük tekrarlama oranları bildirilmiştir. Bununla birlikte çalışmaların takip süreleri ve hasta grupları aynı değildir.

Bu nedenle ameliyattan sonra şikâyetler geçse bile düzenli kontrol önerilir.

Hastalığın Tekrarladığı Nasıl Anlaşılır?

Aşağıdaki belirtiler yeniden başlarsa nüks açısından değerlendirme yapılabilir:

Eklem şişliğinin yeniden oluşması
Hareket kısıtlılığının artması
Yeniden kilitlenme veya takılma
Eklem içinde hareket eden cisim hissi
Ağrının tekrar başlaması
Röntgende yeni kireçlenmiş nodüller
MR’da yeni sinovyal nodüller

Nüks şüphesinde röntgen ve MR incelemeleri kullanılabilir.

Sinovyal Kondromatozis Kansere Dönüşür mü?

Kötü huylu dönüşüm çok nadirdir.

Bununla birlikte uzun süredir devam eden, birden fazla kez tekrarlayan ve giderek agresif özellik gösteren hastalarda düşük dereceli kondrosarkom ayrımı gerekebilir.

Şu özellikler dikkat gerektirir:

Hızlı büyüme
Şiddetlenen gece ağrısı
Kemikte ilerleyici yıkım
Eklem dışına büyük kitle şeklinde yayılım
Tedavi sonrası kısa sürede tekrarlama
Görüntülemede agresif görünüm

Bu bulgular tek başına kanser tanısı koydurmaz. Kesin değerlendirme patoloji, görüntüleme ve klinik bulguların birlikte incelenmesiyle yapılır.

Sinovyal Kondromatozis Kendiliğinden Geçer mi?

Hastalık bazı dönemlerde aktifliğini kaybedebilir. Ancak eklem içine kopmuş serbest cisimlerin kendiliğinden tamamen kaybolması beklenmez.

Küçük ve şikâyet oluşturmayan lezyonlar takip edilebilir. Buna karşılık ağrı, kilitlenme ve hareket kısıtlılığı bulunan hastalarda beklemek eklem kıkırdağındaki hasarın artmasına neden olabilir.

Sinovyal Kondromatoziste Fizik Tedavi Faydalı mıdır?

Fizik tedavi:

Eklem hareket açıklığını korumaya
Kas gücünü artırmaya
Ameliyat sonrası şişliği azaltmaya
Normal yürüyüş ve eklem fonksiyonunu kazandırmaya

yardımcı olabilir.

Ancak fizik tedavi eklem içindeki serbest cisimleri ortadan kaldırmaz. Mekanik kilitlenme oluşturan parçalar bulunuyorsa yalnızca egzersizle kalıcı düzelme beklenmemelidir.

Sinovyal Kondromatozis İçin İlaç Tedavisi Var mıdır?

Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar ağrı ile şişliği geçici olarak azaltabilir.

Ancak ilaçlar:

Kıkırdak nodüllerini yok etmez.
Serbest cisimleri eritmez.
Aktif sinovyal hastalığı kalıcı olarak durdurmaz.
Eklemdeki mekanik kilitlenmeyi gidermez.

İlaç tedavisi daha çok hafif şikâyetli, ameliyatsız takip edilen hastalarda belirtileri kontrol etmek amacıyla kullanılır.

Sinovyal Kondromatozis Tekrar Etmemesi İçin Ne Yapılabilir?

Hastalığın tekrarını kesin olarak önleyen bir ilaç veya egzersiz bulunmamaktadır.

Nüks riskini azaltmada en önemli noktalar:

Ameliyat öncesi hastalığın yaygınlığının doğru belirlenmesi
Serbest cisimlerin mümkün olduğunca tamamen çıkarılması
Aktif hastalıklı sinovyanın uygun şekilde temizlenmesi
Ulaşılamayan eklem bölgelerinin gözden kaçırılmaması
Çıkarılan dokuların patolojik olarak incelenmesi
Ameliyat sonrası düzenli takip

şeklindedir.

Sık Sorulan Sorular

Sinovyal kondromatozis kanser midir?

Hayır. Sinovyal kondromatozis genellikle iyi huylu bir sinovyal hastalıktır ve uzak organlara yayılmaz.

Bununla birlikte bulunduğu eklemde kıkırdak hasarı ve kireçlenme oluşturabilir.

Sinovyal kondromatozis ile sinovyal osteokondromatozis aynı mıdır?

Bu terimler çoğu zaman aynı hastalık için kullanılır.

Nodüller yalnızca kıkırdak yapısındaysa sinovyal kondromatozis, kireçlenmiş veya kemikleşmişse sinovyal osteokondromatozis ifadesi kullanılabilir.

Eklem faresi nedir?

Eklem faresi, eklem içinde serbestçe hareket eden kemik veya kıkırdak parçaları için kullanılan ifadedir.

Sinovyal kondromatozis eklem içinde çok sayıda eklem faresi oluşmasına neden olabilir.

Her eklem faresi sinovyal kondromatozis midir?

Hayır. Eklem kireçlenmesi, travma, kırık ve osteokondritis dissekans gibi hastalıklar da serbest eklem cisimlerine neden olabilir.

Sinovyal kondromatozis en sık nerede görülür?

En sık diz ekleminde görülür. Kalça, dirsek, omuz ve ayak bileğinde de ortaya çıkabilir.

Sinovyal kondromatozis neden olur?

Primer sinovyal kondromatozisin kesin nedeni bilinmemektedir.

Sekonder tip ise eklem kireçlenmesi, travma veya kıkırdak hastalıklarına bağlı gelişebilir.

Sinovyal kondromatozis genetik midir?

Hastalığın aileden geçiş gösterdiğine ilişkin belirgin bir kanıt bulunmamaktadır.

Çoğu vaka kendiliğinden ortaya çıkar.

Sinovyal kondromatozis röntgende görülür mü?

Kireçlenmiş veya kemikleşmiş nodüller röntgende görülebilir.

Erken dönemdeki yalnızca kıkırdak yapısındaki nodüller röntgende görünmeyebilir.

Sinovyal kondromatoziste MR gerekir mi?

MR; kireçlenmemiş nodülleri, sinovya hastalığının yaygınlığını, kıkırdak hasarını ve ameliyat planlamasını değerlendirmek için önemlidir.

Sinovyal kondromatozis ameliyatsız geçer mi?

Şikâyet oluşturmayan seçilmiş hastalar takip edilebilir.

Ancak eklem içindeki serbest cisimler ilaç veya fizik tedaviyle ortadan kalkmaz.

Sinovyal kondromatozis ameliyatı kapalı yapılabilir mi?

Uygun hastalarda artroskopik, yani kapalı yöntemle serbest cisimler çıkarılabilir ve sinovektomi yapılabilir.

Büyük, yaygın veya ulaşılması güç lezyonlarda açık ya da kombine cerrahi gerekebilir.

Sinovektomi yapılması şart mıdır?

Her hastada aynı ölçüde sinovektomi gerekmez.

Aktif ve yaygın sinovyal hastalık bulunduğunda serbest cisimlerin çıkarılmasına sinovektomi eklenmesi tekrarlama riskini azaltabilir.

Ameliyat sonrası hastalık tekrarlar mı?

Evet. Özellikle aktif sinovyanın devam ettiği veya serbest cisimlerin tam çıkarılamadığı hastalarda tekrar görülebilir.

Bu nedenle ameliyat sonrasında düzenli takip gerekir.

Sinovyal kondromatozis kireçlenme yapar mı?

Evet. Serbest cisimler eklem kıkırdağına zarar vererek zaman içinde osteoartrite neden olabilir.

İleri hastalıkta diz protezi gerekir mi?

Dizde ileri derecede kıkırdak kaybı ve ciddi kireçlenme gelişmişse seçilmiş hastalarda diz protezi uygulanabilir.

Genç ve kıkırdak yüzeyleri korunmuş hastalarda öncelikle eklemi koruyucu cerrahi düşünülür.

Çıkarılan parçalar patolojiye gönderilir mi?

Evet. Serbest cisimler ve çıkarılan sinovya dokusu tanının doğrulanması ve nadir kötü huylu hastalıkların dışlanması için patolojik incelemeye gönderilmelidir.

Sinovyal Kondromatozis Tedavisi

Sinovyal kondromatozis tedavisinde karar yalnızca röntgende görülen serbest cisimlerin sayısına göre verilmez. Hastanın ağrısı, eklem hareketleri, kilitlenme şikâyeti, sinovyal hastalığın yaygınlığı ve kıkırdakta oluşmuş hasar birlikte değerlendirilmelidir.

Şikâyeti bulunmayan ve eklem hasarı ilerlemeyen seçilmiş hastalar takip edilebilir. Ağrı, tekrarlayan şişlik, hareket kısıtlılığı veya eklem kilitlenmesi bulunan hastalarda serbest cisimlerin çıkarılması ve gerekli durumlarda sinovektomi uygulanması gündeme gelir.

Uygun hastalarda ameliyat artroskopik, yani kapalı yöntemle yapılabilir. Büyük, yaygın veya eklemin ulaşılması zor bölümlerinde bulunan lezyonlarda açık ya da kombine cerrahi gerekebilir.

Bursa ve çevre illerde diz, kalça, omuz, dirsek veya ayak bileğinde tekrarlayan şişlik, kilitlenme, eklem faresi ya da MR’da sinovyal kondromatozis saptanması durumunda mevcut röntgen ve MR görüntüleriyle ortopedi değerlendirmesine başvurulabilir.

Sinovyal kondromatozis, Bursa