Stres kırığı; kemik dokusunun tekrarlayıcı yüklenmeler, aşırı aktivite ya da ani artan sportif efor nedeniyle zamanla mikro düzeyde yıpranması ve çatlamasıdır. Yani kemik, tek bir darbeyle değil; sürekli yüklenme sonucu yorulur ve kırılır. Genellikle koşucular, askeri personel, basketbol/voleybol gibi sıçrama-sporlarıyla uğraşanlar ve uzun süre ayakta çalışan kişilerde görülür.
Özellikle yoğun iş temposu, uzun yürüyüşler, spora ani başlama ve yanlış ayakkabı seçimi nedeniyle ayak bileği, talus, sakrum, kalça ve el bileği stres kırıkları oldukça sık karşımıza çıkmaktadır.
STRES KIRIKLARI EN ÇOK HANGİ BÖLGELERDE GÖRÜLÜR?
-
Ayak Kemikleri (Metatars ve Talus)
-
“Yürüdükçe artan ayak sırtı ağrısı” şeklinde tarif edilir.
-
Özellikle asker yürüyüşü, maraton hazırlığı ve yüksek tempolu kardiyo sonrası belirginleşir.
-
-
Tibia (Kaval Kemiği)
-
Sporcularda en sık görülen stres kırığıdır.
-
Bacak ön iç yüzünde hassasiyet olur.
-
-
Sakrum (Kuyruk Sokumuna Komşu Kemik)
-
Yoğun spor yapan kadınlarda ve doğum sonrası dönemde sık görülür.
-
Bel ve kalça arasında derin, yaygın bir ağrı ile seyreder.
-
-
Femur Boynu (Kalça Bölgesi)
-
Kalça önünde kasığa vuran ağrı yapar.
-
Geç fark edilirse kalça çökmesi (avasküler nekroz) riski doğabilir.
-
-
El Bileği ve Skafoid
-
Ağırlık aktarılan yoga, plank, bar sporları ve tenis gibi sporlarda sık görülür.
-
El bileğinde güçsüzlük ve basmakla artan ağrı olur.
-
STRES KIRIĞININ BELİRTİLERİ
-
Aktivite ile artan, dinlenince azalan ağrı
-
Bölgesel şişlik veya hassasiyet
-
Üzerine basmakla/kuvvet uygulamakla batıcı ağrı
-
Yoğun spor sonrası uzun süre geçmeyen ağrı
-
Bazı olgularda gece ağrısı
Özellikle “Dinlenince geçen ama tekrar başladığında geri dönen ağrı” stres kırığının en önemli ipuçlarından biridir.
TANI NASIL KONUR?
-
Muayene: Basmakla hassasiyet ve lokal ağrı
-
Röntgen: Erken dönemde çoğu zaman normal çıkar
-
MRG (Altın Standart): Kırığı erken evrede net gösterir
-
Kemik Sintigrafisi: Yaygın yüklenme alanlarını gösterir
Bu nedenle:
Ağrı 7-10 günden uzun sürüyorsa mutlaka MR çektirmek gereklidir.
TEDAVİ NASIL YAPILIR?
-
Aktivite Kısıtlaması
-
Tam istirahat yerine kontrollü yük kısıtlama yapılır.
-
Yürüyüş süresi ve tempo azaltılır.
-
-
Ortez ve Destekleyici Yürüme Botları
-
Ayak ve ayak bileği kırıklarında kemiğin korunmasını sağlar.
-
-
Fizik Tedavi ve Kas Destek Programları
-
Ayak tabanı, baldır ve kalça çevresi kaslarının dengelenmesi önemlidir.
-
-
D Vitamini – Kalsiyum Desteği
-
Düşük düzeylerde stres kırığı iyileşmesi gecikebilir.
-
-
Cerrahi Tedavi
-
Çoğu stres kırığı ameliyatsız iyileşir.
-
Ancak kalça (femur boynu) ve skafoid gibi riskli bölgelerde gecikme olursa vidalama gerekebilir.
-
UZUN KUYRUK (SEO) SORULAR VE CEVAPLAR
Stres kırığı yürürken daha mı çok ağrı yapar?
Evet. Üzerine yük binen aktiviteler arttıkça ağrı belirginleşir. Dinlenince azalır.
Stres kırığı kaç haftada iyileşir?
Genellikle 4-8 hafta içinde iyileşir. Kalça ve skafoid bölgesi daha yavaş iyileşebilir.
Stres kırığı MR olmadan anlaşılır mı?
Erken dönemde çoğu zaman MR şarttır. Röntgen geç dönemde bulgu verir.
Stres kırığında buz mu ısı mı uygulanır?
İlk dönemde buz, sonraki süreçte fizik tedaviye bağlı bölgesel ısı tercih edilir.
Yanlış ayakkabı stres kırığına neden olur mu?
Evet. Özellikle tabanı sert, şoku emmeyen spor ayakkabıları risk faktörüdür.
BURSA VE ÇEVRE İLLERDEN BAŞVURACAK HASTALAR İÇİN BİLGİ
Stres kırıkları çoğu zaman geç fark edilir ve tedavide gecikme kemik sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Ağrınız geçmiyorsa veya spora dönüşte zorlanıyorsanız muayene ve görüntüleme planlaması önemlidir.
Bursa ve çevre illerden (Balıkesir, Kütahya, Yalova, Eskişehir, Bilecik, İstanbul) gelen hastalar, tanı ve tedavi süreçlerinde birebir takip edilmekte; erken tanı, doğru cerrahi planlama ve fonksiyonel sonuçlar öncelikli hedeflenmektedir.
📞 İletişim: 0507 220 62 32 (WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz)
🌐 Web: www.drhanifiucpunar.org
📍 Adres: Bursa – VM Medical Park Hastanesi
