Çoğu insan "bunyon" dendiğinde ayak başparmağının yanındaki büyük, ağrılı şişliği düşünür. Ancak bu rahatsızlığın bir de daha az bilinen, küçük parmağımızın yanında oluşan bir "kardeşi" var: Terzi Bunyonu veya tıbbi adıyla Bunyonet. Bu durum, ayak yapımızla ve ayakkabı seçimlerimizle yakından ilişkilidir ve hayat kalitenizi beklenmedik şekilde düşürebilir.
🧵 Neden "Terzi Bunyonu" Adını Almıştır?
Bu ilginç ismin kökeni yüzyıllar öncesine dayanır. Eskiden terziler, uzun çalışma saatleri boyunca bağdaş kurarak oturur ve makineyi çalıştırmak için ayaklarının dış kenarlarını (küçük parmak hizası) sürekli yere veya tezgaha sürtmek zorunda kalırlardı. Bu tekrarlayan sürtünme ve baskı, küçük parmağın tabanında bulunan kemikte şişliğe ve ağrıya neden olurdu. Günümüzde terzilik koşulları değişse de, bu durumun adı (Tailor's Bunion) literatürde yaşamaya devam ediyor.
🔎 Terzi Bunyonu Nedir ve Nasıl Oluşur?
Bunyonet, ayak serçe (beşinci) parmağının tarak kemiğinin (metatars) baş kısmında dışa doğru oluşan kemik çıkıntısı ve deformitedir. Temelde, beşinci metatars kemiğinin normalden daha dışa dönük olması veya parmağın içe (diğer parmaklara doğru) kayması sonucu oluşur.
Temel Nedenler:
Yapısal ve Genetik Yatkınlık: En yaygın nedendir. Doğuştan gelen, ayağın mekanik yapısındaki kusurlar (geniş ayak, taraklı ayak) veya beşinci tarak kemiğinin doğası gereği dışa eğimli olması riski artırır.
Yanlış Ayakkabı Seçimi: Dar burunlu, sivri uçlu ayakkabılar ve yüksek topuklular, küçük parmağa baskı yaparak var olan yapısal eğilimi kötüleştirir, sürtünmeye ve iltihaplanmaya neden olur.
Hatalı Yürüme ve Basma Şekli: Ayağın dış kenarına aşırı yük binmesine neden olan yürüme bozuklukları deformiteyi hızlandırabilir.
🚨 Belirtiler: Ne Zaman Şüphelenmeli?
Ayak küçük parmağının tabanında, dış kenarda belirgin, gözle görülür bir yumru oluşumu.
Bu kemik çıkıntısının olduğu bölgede kızarıklık, şişlik ve hassasiyet.
Özellikle dar ayakkabı giyildiğinde artan ve yürüyüşü zorlaştıran ağrı.
Kemik çıkıntısının üzerindeki ciltte sürtünmeye bağlı nasır veya kalınlaşma.
🩹 Tedavi Yolları: Aşamalı Yaklaşım
Bunyonet tedavisi, deformitenin şiddetine ve hastanın ağrı düzeyine göre değişir, ancak çoğunlukla cerrahi olmayan yöntemlerle başlar.
1. Konservatif (Cerrahi Olmayan) Tedaviler
Ayakkabı Değişimi: En önemli adımdır. Geniş burunlu, alçak topuklu ve rahat ayakkabılar tercih edilmelidir. Sürtünmeyi önlemek için yumuşak deriden yapılmış ayakkabılar idealdir.
Pedleme ve Koruyucular: Çıkıntılı bölgeye uygulanan silikon veya jel pedler (bunyonet pedleri) sürtünmeyi ve baskıyı azaltarak ağrıyı hafifletir.
Ortotik Tabanlıklar: Ayağın biyomekaniğini düzelterek ve yük dağılımını optimize ederek baskıyı azaltmak için doktor tavsiyesiyle özel tabanlıklar kullanılabilir.
İlaç ve Buz Uygulaması: Ağrı ve iltihaplanmanın olduğu akut dönemlerde, doktor tavsiyesiyle antienflamatuar ilaçlar kullanılabilir ve bölgeye buz uygulaması yapılabilir.
Enjeksiyonlar: Şiddetli iltihaplanma durumunda, kortizon enjeksiyonları geçici rahatlama sağlayabilir (ancak nadiren tercih edilir).
2. Cerrahi Tedavi (Ameliyat)
Konservatif tedavilerin başarısız olduğu, günlük yaşamı ciddi ölçüde kısıtlayan ve ağrının kronikleştiği ileri vakalarda cerrahi seçenek gündeme gelir.
Kemik Tıraşlama: Hafif deformitelerde, sadece çıkıntılı kemik kısmı düzeltilerek küçültülür.
Osteotomi (Kemik Kesme ve Düzeltme): Orta veya ileri derecede kemik eğriliği varsa, tarak kemiği kesilerek açısı düzeltilir ve vida/plak sistemleri ile doğru pozisyonda sabitlenir. Bu, deformitenin kök nedenini düzeltmeyi amaçlayan kalıcı bir çözümdür.
📍 Bölgesel Hastalarımıza Bilgilendirme
Bursa başta olmak üzere Balıkesir, Yalova, Kütahya, Bilecik, Eskişehir, İstanbul ve çevre illerden gelen hastalarımızda Ortopedi ve Travmatoloji alanındaki hastalıkların tanı, tedavi ve takibi yapılmaktadır.
Problemlere yaklaşımımızda, doğru teşhis ve uygun tedavi planının oluşturulması için bilimsel kriterler esas alınır: Klinik muayene ve detaylı fiziksel değerlendirme, Gerekli görülen ileri görüntüleme ve laboratuvar tetkiklerinin analizi (Röntgen, MR vb.), titizlikle uygulanmaktadır. Tedavi kararları hastanın yaşı, aktivite düzeyi, şikâyet süresi ve radyolojik bulgularına göre detaylı ve kanıta dayalı olarak belirlenmektedir.
Doç. Dr. Hanifi Üçpunar Hakkında 5 Cümlelik Özet:
Doç. Dr. Hanifi Üçpunar, tıp eğitimini Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi (İngilizce) bölümünde tamamlamıştır.
Ortopedi ve Travmatoloji ihtisasını Sağlık Bakanlığı Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde bitirmiştir. Aynı hastanede Doçent ünvanı almaya hak kazanmıştır.
Fellowship eğitimlerini 2019'da Twin Cities Spine Center (Minneapolis-ABD) ve 2022'de İstanbul Skolyoz ve Omurga Sağlığı Merkezi'nde (Florence Nightingale Hastanesi) omurga hastalıkları alanında almıştır.
Uluslararası dergilerde 50'den fazla makalesi bulunmakta olup, şu an aktif olarak Bursa VM Medical Park Hastanesi'nde görev yapmaktadır.
İletişim Bilgileri
Uzmanlık: Doç. Dr. Hanifi Üçpunar, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Çalışma Yeri: Bursa VM Medical Park Hastanesi
WhatsApp Randevu: 0507 220 62 32
Online Randevu Linki:
drhanifiucpunar.org/randevu-al/
